Κοινές εσφαλμένες αντιλήψεις

Υπάρχουν δύο βασικές εσφαλμένες αντιλήψεις σχετικά με τα αποτελέσματα εξετάσεων και το εύρος αναφοράς:

Μύθος:
«Ένα αποτέλεσμα εκτός ορίων είναι σημάδι προβλήματος.»

Αλήθεια:
Ένα αποτέλεσμα εκτός ορίων μπορεί να δείξει πραγματικό πρόβλημα, αλλά μπορεί και όχι—το μόνο βέβαιο είναι ότι ο ιατρός σας πρέπει να το διερευνήσει περαιτέρω. Μπορεί να έχετε μία τιμή εκτός ορίων και να μην συμβαίνει τίποτα—αλλά ο ιατρός σας πρέπει να προσπαθήσει να βρει την αιτία.
Είναι πιθανό το αποτέλεσμα σας να ανήκει σε εκείνο το τμήμα του 5% των υγιών ανθρώπων, που οι τιμές τους είναι εκτός του στατιστικού εύρους τιμών. Επιπλέον, υπάρχουν πολλοί λόγοι για ένα αποτέλεσμα εκτός ορίων χωρίς πραγματικό πρόβλημα: υψηλό αποτέλεσμα σακχάρου μπορεί να σχετίζεται με προηγηθείσα λήψη τροφής και όχι με διαβήτη. Ένα υψηλό αποτέλεσμα λιπιδίων μπορεί να οφείλεται στο ότι δεν τηρήσατε πιστά τις οδηγίες για νηστεία πριν την δειγματοληψία. Υψηλά ηπατικά ένζυμα μπορεί να είναι προσωρινό αποτέλεσμα κατανάλωσης αλκοόλ και όχι σημάδι κίρρωσης. Νέα φάρμακα μπαίνουν στην αγορά συνεχώς και τα εργαστήρια δεν προλαβαίνουν να αξιολογήσουν την επίδραση τους στις εξετάσεις. Δεν είναι σπάνιο η λήψη φαρμάκων να επηρεάζει σημαντικά τις τιμές εξετάσεων, που μπορεί να εμφανίζονται ψευδώς ψηλές ή χαμηλές.
Πιθανότατα, ο ιατρός σας θα θέλει επανάληψη της εξέτασης. Κάποια αποτελέσματα εκτός ορίων εξαφανίζονται από μόνα τους, ειδικά εκείνα που είναι κοντά στα όρια. Ο ιατρός θα ψάξει για τους λόγους εμφάνισης τέτοιων αποτελεσμάτων. Σημαντικό ρόλο θα παίξει το πόσο μακριά από το εύρος αναφοράς είναι το αποτέλεσμα σας.
Αν η περαιτέρω διερεύνηση δείξει πρόβλημα, ο ιατρός σας θα το αντιμετωπίσει. Εντούτοις ένα μόνο εργαστηριακό αποτέλεσμα μπορεί να απαντήσει σε ελάχιστα ιατρικά ερωτήματα.

Μύθος:
«Αν όλα τα αποτελέσματα μου είναι φυσιολογικά, δεν υπάρχει κάτι για να ανησυχώ.»

Αλήθεια:
οπωσδήποτε είναι καλό σημάδι, αλλά είναι μόνο μία ομάδα ενδείξεων για τα παραπάνω, όχι εγγύηση. Υπάρχει συχνά μεγάλος βαθμός επικάλυψης μεταξύ αποτελεσμάτων υγιών και ασθενών, έτσι υπάρχει πάντα μία μικρή πιθανότητα για πρόβλημα, που δεν ανιχνεύεται ακόμη. Όπως τα αποτελέσματα κάποιων υγιών είναι έξω από το εύρος αναφοράς, έτσι και αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων ασθενών μπορεί να είναι εντός του εύρους αναφοράς.
Αν προσπαθείτε να ακολουθήσετε υγιεινό τρόπο ζωής, πάρτε το σαν καλό σημάδι και συνεχίστε. Αν όμως έχετε συνήθειες υψηλού κινδύνου, όπως κατανάλωση ναρκωτικών ή αλκοόλ ή φτωχή δίαιτα, τότε καλά αποτελέσματα σημαίνουν πιθανότατα «ως εδώ καλά» και οι πιθανές επιπτώσεις απλά δεν έχουν φτάσει ακόμη ως εσάς. Ένα καλό αποτέλεσμα δεν πρέπει με κανένα τρόπο να εκληφθεί ως άδεια για ανθυγιεινό τρόπο ζωής.
Αν προηγουμένως είχατε αποτελέσματα εκτός εύρους αναφοράς, τα φυσιολογικά αποτελέσματα είναι οπωσδήποτε καλά νέα. Ο ιατρός σας όμως θα θελήσει να κάνει επαναληπτικές εξετάσεις λίγους μήνες αργότερα, για να βεβαιωθεί ότι είστε στο σωστό δρόμο και να καταγράψει, τάσεις αλλαγής. 
 

Τροποποιήθηκε τελευταία φορά 01.12.2008