Κάλιο

Επίσης γνωστό ως: Ποτάσσιο
Επιστημονική ονομασία: Κάλιο
Σχετικές εξετάσεις: Χλώριο, Νάτριο, CO2, Electrolytes

Πώς χρησιμοποιείται;
Πότε ζητείται;
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων;
Τί άλλο πρέπει να γνωρίζω;
 
Πώς χρησιμοποιείται;
Ο έλεγχος τουκαλίου συχνά ζητείται μαζί με άλλους ηλεκτρολύτες, σαν μέρος των ιατρικών εξετάσεων ρουτίνας. Χρησιμοποιείται για να προσδιορισθούν συγκεντρώσεις πολύ ψηλές (υπερκαλιαιμία) ή πολύ χαμηλές (υποκαλιαιμία). Η πιο συνηθισμένη αιτία υπερκαλιαιμίας είναι η νεφρική νόσος, αλλά και πολλά φάρμακα μπορούν να μειώσουν την απέκκριση καλίου από το σώμα και να προκύψει η ίδια κατάσταση. Υποκαλιαιμία μπορεί να συμβεί αν έχετε διάρροια και εμέτους ή εάν ιδρώνετε υπερβολικά. Το κάλιο μπορεί να αποβληθεί από τους νεφρούς με τα ούρα: σε σπάνιες περιπτώσεις το κάλιο μπορεί να είναι χαμηλό όταν η διατροφή σας είναι φτωχή σε κάλιο.
 
Οι συγκεντρώσεις καλίου μπορεί να ελέγχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα για να παρακολουθείται η δράση φαρμάκων που μπορεί να προκαλέσουν απώλεια καλίου από τα νεφρά σας, ιδιαίτερα τα διουρητικά, με αποτέλεσμα την υποκαλιαιμία.
Παρακολούθηση μπορεί να γίνει αν υπάρχει κατάσταση  ή νόσος, όπως οξεία   ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια που μπορεί να συνοδεύεται από μη φυσιολογικά επίπεδα καλίου. 

[Back to top]

Πότε ζητείται;

Τα επίπεδα του καλίου στον ορό ή στο πλάσμα συνήθως προσδιορίζονται στους περισσότερους ασθενείς όταν ερευνάται οποιαδήποτε σοβαρή νόσος. Ακόμα επειδή το κάλιο είναι  τόσο απαραίτητο για την καρδιακή λειτουργία, (συνήθως ζητείται μαζί με άλλους ηλεκτρολύτες) κατά τη διενέργεια πλήρους ελέγχου ρουτίνας, ειδικά σε εκείνους που λαμβάνουν διουρητικά ή φάρμακα για την καρδιά. Το κάλιο ζητείται όταν ο γιατρός διαγιγνώσκει ή εκτιμά την αρτηριακή υπέρταση και τη νεφρική νόσο και όταν παρακολουθεί ένα ασθενή που βρίσκεται σε αιμοκάθαρση, θεραπεία με διουρητικά ή ενδοφλέβια αγωγή.

[Back to top]
 
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων;
Αυξημένα επίπεδα καλίου δηλώνουν υπερκαλιαιμία. Αυξημένα επίπεδα επίσης, μπορεί να υποδηλώνουν τις εξής καταστάσεις:
· Υπερβολική πρόσληψη καλίου με την τροφή ( για παράδειγμα, τα φρούτα ειδικά περιέχουν πολύ κάλιο, έτσι υπερβολική κατανάλωση φρούτων και χυμών μπορεί να προκαλέσει ψηλά επίπεδα καλίου).
·        Υπερβολική ενδοφλέβια λήψη καλίου,
·        Οξεία ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια,
·        Νόσος του Addison,
·        Υποαλδοστερονισμός,
·        Καταστροφή ιστών,
·        Λοιμώξεις,
·        Διαβήτης, και
·        Αφυδάτωση.
 
Ορισμένα φάρμακα επίσης μπορεί να προκαλέσουν υπερκαλιαιμία σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών. Ανάμεσά τους είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (όπως ιβουπροφαίνη, algofren, brufen, pinafor, rozovin), βήτα αποκλειστές (όπως προπρανολόλη και ατενολόλη), αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (όπως καπτοπρίλη εναλαπρίλη και λισινοπρίλη) και καλιοσυντηρητικά διουρητικά (όπως τριαμτερένη, αμιλορίδη, και σπιρονολακτόνη).
 
Χαμηλά επίπεδα καλίου δηλώνουν υποκαλιαιμία. Χαμηλά επίπεδα μπορεί να παρουσιασθούν σε διάφορες καταστάσεις και ιδιαίτερα σε:
 
  • Αφυδάτωση
  • Έμετους
  • Διάρροια και
  • Ανεπαρκή πρόσληψη καλίου (σπάνια).

 
Στον διαβήτη, το κάλιο μπορεί να πέσει μετά τη λήψη ινσουλίνης, ιδιαίτερα εάν ο διαβήτης ήταν αρρύθμιστος για ένα διάστημα. Χαμηλό κάλιο συνήθως οφείλεται σε λήψη διουρητικών χαπιών. Αν λαμβάνετε τέτοια αγωγή, ο γιατρός σας θα ελέγχει τακτικά τα επίπεδα του καλίου.    
 
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα αποτελέσματα των εξετάσεών σας  αξιολογούνται από το γιατρό σας ανάλογα με τις τιμές αναφοράς για να καθορίσει αν τα αποτελέσματα είναι ‘’φυσιολογικά’’ (εντός των φυσιολογικών ορίων), υψηλά ( πάνω από το υψηλότερο φυσιολογικό όριο), ή χαμηλά (κάτω από το χαμηλότερο φυσιολογικό όριο). Επειδή μπορεί να υπάρχουν πολλές μεταβλητές που να επηρεάζουν τον καθορισμό των φυσιολογικών ορίων, το εύρος των τιμών γι’ αυτή την εξέταση καθορίζεται από κάθε εργαστήριο ξεχωριστά. Γι’ αυτό το λόγο απαιτείται από κάθε εργαστήριο να συνοδεύει τα αποτελέσματα και με τις φυσιολογικές τιμές. Τυπικά, ο γιατρός σας έχει την απαιτούμενη εξοικείωση με το εργαστήριο και το ιατρικό σας ιστορικό ώστε να ερμηνεύσει κατάλληλα τα αποτελέσματα.
Καθώς δεν υπάρχουν κάποιες ‘’σταθερές’’ τιμές αναφοράς τα περισσότερα εργαστήρια θα αναφέρουν παρόμοιους, αν και όχι ακριβώς τους ίδιους αριθμούς αναφοράς, όπως αυτοί περιλαμβάνονται στα ιατρικά βιβλία ή μπορεί να βρει κανείς στο διαδίκτυο.   Γι’ αυτό το λόγο συστήνουμε να μιλάτε με το γιατρό σας για τα εργαστηριακά αποτελέσματα.  
Για περισσότερες πληροφορίες επί των τιμών αναφοράς, παρακαλώ να διαβάσεις το ‘’Τιμές Αναφοράς και τί σημαίνουν’’.

[Back to top]

Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να γνωρίζω;
Ο τρόπος με τον οποίο το αίμα εξάγεται με τη βελόνα και ο χειρισμός του μπορεί να προκαλέσουν ψευδώς θετική αύξηση των επιπέδων του καλίου. Αν ανοιγοκλείνετε τη γροθιά σας πολλές φορές την ώρα της λήψης του αίματος αυτό μπορεί να ανεβάσει το επίπεδο του καλίου. Αν το αίμα βγαίνει από τη φλέβα σας πολύ γρήγορα ή πολύ αργά, τα κύτταρα του αίματος μπορεί να σπάσουν με αποτέλεσμα  να ανέβει το επίπεδο του καλίου. Μερικές φορές, όταν λαμβάνονται περισσότερα από ένα σωληνάρια την ίδια φορά, κάλιο από το σωληνάριο με το μωβ καπάκι μπορεί να μπει στα άλλα σωληνάρια με αποτέλεσμα να ανέβει το κάλιο. Αν το δείγμα δεν πάει από το γραφείο του γιατρού στο εργαστήριο γρήγορα, το κάλιο μπορεί επίσης να αυξηθεί. Αν υπάρχουν ερωτηματικά σχετικά με τον τρόπο λήψης του αίματός σας, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει την επανάληψη της εξέτασης πριν αρχίσει κάποια θεραπεία.
 

Τροποποιήθηκε τελευταία φορά02.12.2008