Γιατί γίνεται η εξέταση;
Για τον έλεγχο της ανταπόκρισης στη θεραπεία του διηθητικού καρκίνου του μαστού και την παρακολούθηση για υποτροπή της νόσου.
Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση;
Μετά ή κατά την διάρκεια της θεραπείας του διηθητικού καρκίνου του μαστού.
Τι δείγμα χρειάζεται;
Δείγμα αίματος από μία φλέβα στο χέρι.
Χρειάζεται προετοιμασία πριν την εξέταση;
Όχι.
Τι προσδιορίζεται;
Το καρκινικό αντιγόνο 15-3 (Ca15-3) είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται φυσιολογικά από τα κύτταρα του μαστού. Σε πολλούς ανθρώπους με κακοήθεις όγκους του μαστού, παρατηρείται αυξημένη παραγωγή Ca15-3 και του καρκινικού αντιγόνου 27.29. Το Ca15-3 δεν προκαλεί καρκίνο, αλλά παράγεται από τα καρκινικά κύτταρα και εισέρχεται στην κυκλοφορία, καθιστώντας το χρήσιμο σαν καρκινικό δείκτη για την παρακολούθηση της πορείας του καρκίνου.
Το Ca15-3 είναι αυξημένο μόνο στο 10% των γυναικών με πρώιμα εντοπιζόμενο καρκίνο του μαστού, αλλά το ποσοστό αυξάνεται περίπου στο 80% σε ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του μαστού.
Το Ca15-3 μπορεί επίσης να είναι αυξημένο σε υγιείς ανθρώπους και σε άτομα με άλλες μορφές καρκίνου (π.χ. του παχέος εντέρου, του πνεύμονα, του παγκρέατος, των ωοθηκών ή του προστάτη) ή σε κάποιες παθολογικές καταστάσεις (π.χ. κίρρωση, ηπατίτιδα και καλοήθεις παθήσεις του μαστού).
Πως συλλέγεται το δείγμα;
Δείγμα αίματος συλλέγεται με αιμοληψία από φλέβα του χεριού.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εάν οι συγκεκριμένες ιατρικές εξετάσεις προκαλούν σε εσάς ή σε αγαπημένα σας πρόσωπα, αμηχανία, ή δυσκολία να διαχειριστείτε την κατάσταση σας, θα μπορούσατε να διαβάσετε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω άρθρα: Coping withTest Pain, Discomfort, and Anxiety(Αντιμετωπίζοντας τη δοκιμασία του πόνου, τη δυσφορία και το άγχος), Tips on Blood Testing(Μικρές συμβουλές για τις εξετάσεις αίματος), Tips to Help Children through Their Medical Tests(Σύντομες συμβουλές να βοηθήσετε τα παιδιά για την υποβολή τους σε ιατρικές εξετάσεις), και Tips to Help the Elderly through Their Medical Tests(Σύντομες συμβουλές να βοηθήσετε τα ηλικιωμένα άτομα για την υποβολή τους σε ιατρικές εξετάσεις).
Ένα ακόμη άρθρο, το «Ακολουθήστε Αυτό Το Δείγμα» (FollowThatSample), παρέχει σύντομες πληροφορίες για τη συλλογή και την διαδικασία λήψης δείγματος αίματος και καλλιέργειας φαρυγγικού δείγματος.
Χρειάζεται κάποια προετοιμασία για να εξασφαλιστεί η ποιότητα του δείγματος;
Δεν απαιτείται κάποια προετοιμασία.
Πώς χρησιμοποιείται;
Το Ca15-3 δεν είναι αρκετά ευαίσθητο ή εξειδικευμένο για να θεωρηθεί χρήσιμο στον προσυμπτωματικό έλεγχο για το καρκίνο. Χρησιμοποιείται κυρίως για την παρακολούθηση της ανταπόκρισης των ασθενών στην θεραπεία του καρκίνου του μαστού και για τον έλεγχο τυχόν υποτροπής της νόσου. Άλλες φορές το Ca15-3 ζητείται για να δώσει στον γιατρό μια γενική εικόνα για την ύπαρξη του καρκίνου (το φορτίο του καρκίνου). Το Ca15-3 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν δείκτης μόνο αν ο καρκίνος παράγει μεγάλες ποσότητες αυτού, άρα η εξέταση αυτή δεν είναι χρήσιμη για όλους τους ανθρώπους με καρκίνο του μαστού.
Πότε ζητείται;
Το Ca15-3 μπορεί να ζητηθεί σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις, όπως υποδοχείς οιστρογόνων και προγεστερόνης, Her2/neuκαι εξετάσεις γονιδιακής έκφρασης καρκίνου του μαστού, όταν διαγιγνώσκεται oκαρκίνος του μαστού σε προχωρημένο στάδιο βοηθώντας στον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών του καρκίνου και στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας. Στη περίπτωση που το Ca15-3 αυξηθεί στα αρχικά στάδια της νόσου μπορεί να ζητείται στη συνέχεια περιοδικά για τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και για την παρακολούθηση τυχόν υποτροπής. Αντίθετα το Ca15-3 συνήθως δεν ζητείται όταν ο καρκίνος του μαστού ανιχνεύεται νωρίς, πριν κάνει κάποια μετάσταση, διότι τα επίπεδα του αντιγόνου δεν είναι αυξημένα στην πλειοψηφία των πρώιμων καρκίνων.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Σε γενικές γραμμές, όσο πιο υψηλό το Ca15-3, τόσο πιο προχωρημένος ο καρκίνος και τόσο μεγαλύτερο το φορτίο του. Η συγκέντρωση του Ca15-3 τείνει να αυξάνεται καθώς αναπτύσσεται ο καρκίνος. Στο μεταστατικό καρκίνο του μαστού, υψηλά επίπεδα Ca15-3 παρατηρούνται όταν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στα οστά και/ή στο ήπαρ.
Αύξηση της συγκέντρωσης του Ca15-3 με την πάροδο του χρόνου μπορεί να σημαίνει ότι το άτομο δεν ανταποκρίνεται στην θεραπεία ή ότι ο καρκίνος επανεμφανίστηκε.
Τα φυσιολογικά επίπεδα Ca15-3 δεν εξασφαλίζουν ότι το άτομο δεν έχει εντοπιζόμενο ή μεταστατικό καρκίνο στο μαστό. Αντίθετα μπορεί να σημαίνουν ότι η ασθένεια να είναι σε πολύ πρώιμο στάδιο για να αυξηθούν τα επίπεδα Ca15-3 ή ότι ο ασθενής ανήκει στο 20% -25% των ατόμων με καρκίνο του μαστού, των οποίων οι όγκοι δεν παράγουν Ca15-3.
Ήπια ως μέτρια αύξηση του Ca15-3 παρατηρείται σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου του πνεύμονα, του παγκρέατος, των ωοθηκών, του προστάτη και του παχέος εντέρου, επίσης στην κίρρωση, στην ηπατίτιδα και σε καλοήθεις όγκους του μαστού καθώς και σε ένα ποσοστό υγιών ατόμων. Η αύξηση του Ca15-3 σε μη καρκινικές παθήσεις τείνει να είναι σταθερή με την πάροδο του χρόνου.
Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω;
Τα επίπεδα του Ca15-3 δεν μετριούνται συνήθως αμέσως μετά την έναρξη της θεραπείας. Υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών που παρατηρήθηκε αύξηση ή μείωση του Ca15-3 οι οποίες δεν συνδέονταν με την εξέλιξη του ασθενούς. Συνήθως ο γιατρός περιμένει μερικές εβδομάδες μετά την έναρξη της θεραπείας για να ξεκινήσει της παρακολούθηση των επιπέδων του Ca15-3.
1. Πρέπει να κάνω εξέταση για το Ca27.29 εκτός από την εξέταση για το Ca15-3;
Όχι. Παρότι έχει διαφορετική ονομασία, η εξέταση του Ca27.29 μετρά την ίδια πρωτεΐνη με το Ca15-3 και χρησιμοποιείται για τον ίδιο λόγο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί της εξέτασης του Ca15-3, οπότε δεν χρειάζεται να γίνουν και οι δύο.
Το Ca15-3 δεν συνίσταται για γενικό έλεγχο. Δεν είναι ειδικό ή αρκετά ευαίσθητο για να διαγνώσει έγκαιρα τον καρκίνο του μαστού. Η αύξηση του Ca15-3 μπορεί να οφείλεται σε άλλες αιτίες και η φυσιολογική του τιμή δεν εξασφαλίζει την απουσία καρκίνου. Θα πρέπει να χρησιμοποιείται, κατά κανόνα αφού διαγνωστεί ο καρκίνος του μαστού.
3. Τι μπορώ να κάνω για να μειώσω το Ca15-3;
Δεν υπάρχει κάτι που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τα επίπεδα του Ca15-3. Δεν είναι παράγοντας κινδύνου που μπορεί να μειωθεί π.χ. με αλλαγή του τρόπου ζωής. Είναι μια αντανάκλαση του τι συμβαίνει στο σώμα σας. Το Ca15-3 μπορεί να αυξηθεί με την ανάπτυξη του όγκου και να μειωθεί με την θεραπεία αυτού, ή μπορεί να είναι ελαφρώς αυξημένο και σταθερό σε καλοήθεις καταστάσεις.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δεν είναι διαθέσιμο ένα κοινά αποδεκτό εύρος τιμών αναφοράς (φυσιολογικές τιμές, φτ). Επειδή οι τιμές αναφοράς εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες που περιλαμβάνουν την ηλικία του ασθενούς, το φύλο, την πληθυσμιακή ομάδα και την μέθοδο προσδιορισμού, τα αριθμητικά αποτελέσματα έχουν διαφορετική σημασία σε κάθε Εργαστήριο. Σε κάθε περίπτωση στην απάντησή δίπλα στο αποτέλεσμα πρέπει να αναγράφεται το εύρος των τιμών αναφοράς (φυσιολογικές τιμές, φτ) που έχει το Εργαστήριο για την συγκεκριμμένη εξέταση. Οι διαδικτυακές εξετάσεις συνιστού θερμά να συζητήσετε τα αποτελεσματα της εξέτασης σας με τον γιατρό σας. Περισσότερες πληροφορίες για τις τιμές αναφοράς μπορείτε να βρείτε στο άρθρο