Γιατί γίνεται η εξέταση;
Για να προσδιοριστεί αν υπάρχει υπερβολική ποσότητα κετονών στο αίμα, για τον εντοπισμό της διαβητικής κετοξέωσης.
Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση;
Όταν έχετε συμπτώματα που σχετίζονται με κετοξέωση.
Απαιτούμενο δείγμα;
Ένα δείγμα αίματος που λαμβάνεται από μια φλέβα στο χέρι σας ή από ένα δάχτυλο.
Προετοιμασία δείγματος για την εξέταση;
Καμία.
Τι προσδιορίζεται;
Η εξέταση αυτή μετρά την ποσότητα των κετόνων στο αίμα. Οι κετόνες ή τα κετονικά σώματα είναι υποπροϊόντα του μεταβολισμού του λίπους. Παράγονται όταν η γλυκόζη δεν είναι διαθέσιμη για τα κύτταρα του οργανισμού ως πηγή ενέργειας. Όταν τα λιπαρά οξέα μεταβολίζονται, οι κετόνες συσσωρεύονται στο αίμα, προκαλώντας αρχικά κέτωση η οποία στη συνέχεια εξελίσσεται σε κετοξέωση, μια μορφή της μεταβολικής οξέωσης. Η κατάσταση αυτή θεωρείται πιο συχνή σε ανεξέλεγκτο διαβήτη τύπου Ι και μπορεί να αποτελέσει μια ιατρική κατάσταση έκτατης ανάγκης.
Υπάρχουν τρία κετονικά σώματα - το ακετοοξικό οξύ, η ακετόνη και το β–υδροξυβουτυρικό οξύ που είναι μια μειωμένη μορφή του ακετοοξικού οξέος. Το β-υδροξυβουταρυκό οξύ είναι η κυρίαρχη κετόνη που ανευρίσκεται σε σοβαρή διαβητική κετοξέωση (DKA). Διαφορετικές εξετάσεις κετόνης προσδιορίζουν ένα ή περισσότερα κετονικά σώματα, και τα αποτελέσματα τους δεν είναι εναλλάξιμα.
Ο εξετάσεις αίματος δίνουν μια εικόνα της κατάστασης της συσσωρευμένης κετόνης, τη στιγμή που το δείγμα συλλέχτηκε. Η εξέταση των κετονών στα ούρα προσδιορίζει κυρίως τις πρόσφατες και όχι τις τρέχουσες κετόνες στο αίμα. Η γενική εξέταση ούρων είναι πολύ πιο συχνή από ότι οι εξετάσεις κετόνων στο αίμα. Είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί από μονή της, μαζί με την εξέταση γλυκόζης στα ούρα ή ως μέρος μιας γενικής εξέταση ούρων. Οι αναλύσεις ούρων μετράνε είτε ακετοξικό οξύ είτε ακετοξικό οξύ και ακετόνη, αλλά δεν εντοπίζουν το β –υδροξυβουταρικό οξύ.
Οι κετόνες του αίματος μπορεί να μετρηθούν σε ένα εργαστήριο ή μια φορητή συσκευή. Στο εργαστήριο χρησιμοποιείται ως δείγμα ορός, δηλαδή το υγρό μέρος του αίματος, ο οποίος τυπικά προσδιορίζει το ακετοξεικό οξύ. Το β–υδροξυβουταρυκό θα πρέπει να ζητηθεί ως μια ξεχωριστή εξέταση.
Όταν χρησιμοποιείται ολικό αίμα από το δάχτυλο χρησιμοποιείται φορητή συσκευή μέτρησης η οποία προσδιορίζει το β-υδροξυβουτυρικό οξύ. Η εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε σε θάλαμο νοσοκομείου είτε σε θάλαμο εντατικής θεραπείας είτε σε απλό ιατρείο είτε τέλος από τον ίδιο τον ασθενή στο σπίτι.
Πώς γίνεται η συλλογή του δείγματος για την εξέταση;
Ένα δείγμα αίματος που λαμβάνεται με την εισαγωγή μιας βελόνας σε μια φλέβα στο χέρι ή με το τσίμπημα σε ένα δάχτυλο.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αν η υποβολή σε αυτές τις εξετάσεις εσάς των ίδιων ή των δικών σας προκαλεί ανησυχία, ενόχληση ή ακόμα δυσκολεύεστε να διαχειριστείτε αυτή την κατάσταση, θα μπορούσατε να διαβάσετε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω άρθρα: Coping with Test Pain Discomfort and Anxiety (Αντιμετωπίζοντας τον πόνο στο στήθος τη δυσφορία και το άγχος), Tips on Blood Testing (Μικρές συμβουλές για τις εξετάσεις αίματος), Tips to Help Children through Their Medical Tests (Μικρές συμβουλές για να βοηθήσετε τα παιδιά να ανταπεξέλθουν στις ιατρικές εξετάσεις τους), και Tips to Help the Elderly through Their Medical Tests (Μικρές συμβουλές για να βοηθήσετε τους ηλικιωμένους να ανταπεξέλθουν στις ιατρικές εξετάσεις τους).
Ένα ακόμη άρθρο, FollowThatSample, παρέχει σύντομες πληροφορίες για την συλλογή και την διαδικασία λήψης δείγματος αίματος και καλλιέργειας φαρυγγικού δείγματος.
Απαιτείται κάποια προετοιμασία για να διασφαλισθεί η ποιότητα του δείγματος; Καμία προετοιμασία της εξέτασης δεν είναι απαραίτητη.
Που χρησιμοποιείται;
Οι κετόνες του αίματος χρησιμοποιούνται κυρίως για τον εντοπισμό, την ανίχνευση και την παρακολούθηση της διαβητικής κετοξέωσης (DKA) σε ασθενείς με διαβήτη τύπου Ι και μερικές φορές με διαβήτη τύπου ΙΙ. Το DKAμπορεί να προκύψει όταν το επίπεδο σακχάρου του αίματος σε διαβητικό ασθενή αυξάνεται σημαντικά κατά τη διάρκεια ασθένειας, σοβαρής λοίμωξης, εγκυμοσύνης ή άλλων παθολογικών καταστάσεων.
Η DKA σχετίζεται με την οξεία υπεργλυκαιμία, μια σοβαρή ανεπάρκεια ινσουλίνης και σε διατάραξη της οξεοβασικής ισορροπίας του οργανισμού. Η περίσσεια κετόνης και γλυκόζης αποβάλλονται στα ούρα από τους νεφρούς. Αυτό προκαλεί αυξημένη ούρηση, δίψα, αφυδάτωση και απώλεια ηλεκτρολυτών. Ο ασθενής ενδέχεται να αντιμετωπίσει διάφορα συμπτώματα, όπως ταχείας αναπνοής, δύσπνοιας, οσμή φρούτων στην αναπνοή, ναυτία, εμετό, κόπωση, σύγχυση και τέλος κώμα.
Η κέτωση και η κετοξέωση μπορεί να εμφανιστούν επίσης στην ασιτία, τον αλκοολισμό και σε δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και χαμηλής σε υδατάνθρακες. Μπορεί επίσης προκληθεί σκόπιμα σε ορισμένα παιδιά με επιληψία που έχουν συχνές κρίσεις και δεν ανταποκρίνονται στα διαθέσιμα φάρμακα ή άλλες θεραπείες.
Μερικές φορές οι κετόνες του αίματος ζητούνται, μαζί με άλλες εξετάσεις όπως αυτές των αερίων του αίματος, τη γλυκόζη και τους ηλεκτρολύτες, για την ανίχνευση της κετοξέωσης σε μη-διαβητικούς, σε περίπτωση που έχουν σημάδια και συμπτώματα του DKAπου οφείλονται, για παράδειγμα, σε κατάποση υπερβολικών ποσοτήτων αλκοόλης.
Πότε ζητείται;
Οι εξετάσεις αίματος για τις κετόνες ζητούνται όταν ένας διαβητικός έχει συμπτώματα που σχετίζονται με DKAκαθώς επίσης όταν υπάρχει πιθανότητα ανάπτυξης DKA, όπως όταν ένας διαβητικός είναι άρρωστος ή έγκυος. Λόγω του ότι υπάρχει η δυνατότητα μέτρησης τους στο σπίτι, οι κετόνες του αίματος μπορούν να μετρούνται αρκετά συχνά ύστερα από απαίτηση του γιατρού.
Σημάδια και συμπτώματα της κετοξέωσης είναι τα εξής:
· Αυξημένη ούρηση, υπερβολική δίψα.
· Αφυδάτωση, απώλεια ηλεκτρολυτών.
· Γρήγορη αναπνοή, δύσπνοια.
· Μυρωδιά φρούτων στην αναπνοή.
· Ναυτία, εμετός.
· Κόπωση.
· Σύγχυση.
· Κώμα (μερικές φορές).
Σε μη-διαβητικούς, οι κετόνες του αίματος ζητούνται συνήθως όταν ο ασθενής άτομο έχει συμπτώματα που σχετίζονται με κέτωση ή κετοξέωση.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Εάν οι συγκεντρώσεις της κετόνης του αίματος αυξάνονται, τότε ο ασθενής έχει κάποιο βαθμό κέτωσης ή κετοξέωσης.
Εάν οι συγκεντρώσεις είναι χαμηλές ή φυσιολογικές, τότε το άτομο είτε δεν παράγει περίσσεια κετονών είτε τα κετονικά σώματα είναι αυξημένα αλλά δεν ανιχνεύονται από τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο προσδιορισμού.
Υπάρχει οτιδήποτε άλλο που πρέπει να γνωρίζω;
Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι ο προσδιορισμός των κετονών του ορού και του β –υδροξυβουτυρικύ οξέος είναι αποτελεσματικά στη διάγνωση της διαβητικής κετοξέωσης. Μερικοί γιατροί προτιμούν το β-υδροξυβουτυρικό οξύ, αλλά η εξέταση δεν είναι διαθέσιμη σε όλα τα εργαστήρια.
1. Αν είμαι διαβητικός, μπορώ να κάνω μόνο εξέταση γλυκόζης αντί κετονών;
Σχετίζονται αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η αύξηση των κετονών στο αίμα συνδέεται με υψηλές συγκεντρώσεις γλυκόζης, μπορούν μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε μέτρια επίπεδα γλυκόζης σε διάφορες καταστάσεις όπως όταν είστε άρρωστος.
2. Μπορώ να κάνω εξέταση για κετόνες στα ούρα αντί στο αίμα μου;
Σε πολλές περιπτώσεις, ναι, οι κετόνες εξετάζονται στα ούρα πολύ πιο συχνά από ότι το αίμα. Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν θα ανιχνευθεί το β-υδροβουτυρικό οξύ, που είναι η κύρια κετόνη στην DKA, ο γιατρός σας μπορεί να προτιμήσει την εξέταση των κετονών στο αίμα σας.
3. Μπορεί να έχω DKA αν έχω διαβήτη τύπου ΙΙ;
Ναι, αν και δεν είναι τόσο συχνό όσο στον διαβήτη τύπου Ι. Μπορεί να συμβεί αν έχετε κάποια σοβαρή λοίμωξη ή ασθένεια.
4. Μπορεί να έχω κέτωση ή κετοξέωση χωρίς να το ξέρω;
Θα μπορούσατε να έχετε κάποιο βαθμό κέτωσης με λίγα συμπτώματα, αλλά η συσσώρευση των κετονών ενεργοποιεί τα συμπτώματα και έτσι θα εμφανιστούν σε αυξημένες συγκεντρώσεις.
Ρωτήστε έναν εργαστηριακό επιστήμονα
Αυτή η φόρμα σας βοηθά να ρωτήσετε ότι επιθυμείτε σχετικά με τις εξετάσεις σας. Οι ερωτήσεις σας θα απαντηθούν από έναν εργαστηριακό επιστήμονα στα πλαίσια μίας εθελοντικής υπηρεσίας που παρέχεται από έναν από τους συνεργάτες της Eλληνικής εταιρείας κλινικής χημείας – κλινικής βιοχημείας. Αν οι ερωτήσεις σας δεν έχουν σχέση με τις εργαστηριακές εξετάσεις σας, παρακαλούμε τότε να τις υποβάλλεται με άμεση επικοινωνία μαζί μας. Σας ευχαριστούμε
Σχετικές Σελίδες
Σε αυτή την ιστοσελίδα
Θέσεις: Διαβήτης, Οξέωση και αλκάλωση, επιληψία
Αλλούστοδιαδίκτυο
MedlinePlus Medical Encyclopedia: Serum ketones
MedlinePlus Medical Encyclopedia: Diabetic Ketoacidosis
American Family Physician: Diabetic Ketoacidosis
Epilepsy Foundation: Ketogenic Diet
Πηγέςτουάρθρου
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αυτό το άρθρο βασίζεται σε βιβλιογραφική έρευνα που χρησιμοποιεί τις πηγές που αναφέρονται παρακάτω, η οποία διενεργήθηκε με την συνολική δουλειά του Συντακτικής Επιτροπής του Αμερικανικού Lab Tests Online. Το άρθρο αυτό αναθεωρείται περιοδικά από τη συντακτική του ομάδα και ενημερώνεται σύμφωνα με τις νέες ανακαλύψεις. Κάθε νέα πηγή προστίθεται στο τέλος του επόμενου καταλόγου έτσι ώστε να ξεχωρίζει από τις αρχικές πηγές.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στη τρέχουσα ανασκόπηση
Vorvick, L. (Updated 2011 February 1). Serum ketones test. MedlinePlus Medical Encyclopedia [On-line information]. Available online athttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003498.htm. Accessed December 2012.
Devkota, B. (Updated 2012 October 11). Ketone (Acetone). Medscape Reference [On-line information]. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/2087982-overview throughhttp://emedicine.medscape.com. Accessed December 2012.
Raghavan, V. et. al. (Updated 2012 January 3). Diabetic Ketoacidosis. Medscape Reference [On-line information]. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/118361-overview through http://emedicine.medscape.com. Accessed December 2012.
Clarke, W., Editor (© 2011). Contemporary Practice in Clinical Chemistry 2nd Edition: AACC Press, Washington, DC. Pp 404.
McPherson, R. and Pincus, M. (© 2011). Henry's Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods 22nd Edition: Elsevier Saunders, Philadelphia, PA. Pg 218.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε προηγούμενες ανασκοπήσεις
Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (© 2007). Mosby's Diagnostic and Laboratory Test Reference 8th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO. Pp 972-973.
Hurd, R. (Updated 2007 October 31). Serum ketones. MedlinePlus Medical Encyclopedia [On-line information]. Available online at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003498.htm. Accessed February 2009.
Holt, E. (Updated 2008 June 17). Diabetic Ketoacidosis MedlinePlus Medical Encyclopedia [On-line information]. Available online at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000320.htm. Accessed February 2009.
Mayo Clinic Staff (2008 February 9). Diabetic ketoacidosis. MayoClinic.com [On-line information]. Available online at http://www.mayoclinic.com/print/diabetic-ketoacidosis/DS00674/DSECTION=all&METHOD=print throughhttp://www.mayoclinic.com. Accessed February 2009.
Hamdy, O. (Updated 2008 July 14). Diabetic Ketoacidosis eMedicine [On-line information]. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/118361-overview through http://emedicine.medscape.com. Accessed February 2009.
Trachtenbarg, D. (2005 May 1). Diabetic Ketoacidosis. American Family Physician [On-line information]. Available online at http://www.aafp.org/afp/20050501/1705.html through http://www.aafp.org. Accessed February 2009.
Sheikh-Ali, M. et. al. (2008 January). Can Serum _-Hydroxybutyrate Be Used to Diagnose Diabetic Ketoacidosis?Diabetes Care 31:643-647, 2008 [On-line information]. Available online at http://care.diabetesjournals.org/cgi/content/full/31/4/643 through http://care.diabetesjournals.org. Accessed February 2009.
Rose, K. and Collins, K. (2008 December 1). Vitreous Postmortem Chemical Analysis. CAP NewsPath [On-line information]. Available online through http://www.cap.org. Accessed February 2009.
(Updated 2008 December 30). Siezures and Epilepsy, Hope Through Research. NINDS [On-line information]. Available online at http://www.ninds.nih.gov/disorders/epilepsy/detail_epilepsy.htm through http://www.ninds.nih.gov. Accessed February 2009.
Rho, J. (Updated 2009 February 19). The Ketogenic Diet in Pediatric Epilepsy. The Charlie Foundation [On-line information]. Available online at http://www.charliefoundation.org/frames/diet/overview.php throughhttp://www.charliefoundation.org. Accessed February 2009.
(2006 July). Answering your questions, Serum acetone testing. [On-line information]. PDF available for download at http://www.mlo-online.com/articles/0706/0706tips%20.pdf through http://www.mlo-online.com. Accessed February 2009.
(Modified 2008 August 11). Ketone Testing. Children’s Physician Network [On-line information]. Available online at http://www.cpnonline.org/CRS/CRS/pa_ketone_pep.htm through http://www.cpnonline.org. Accessed February 2009.
Wallace, T. and Matthews, D. (2004). Recent advances in the monitoring and management of diabetic ketoacidosis. QJM2004 97(12):773-780. Available online at http://qjmed.oxfordjournals.org/cgi/content/full/97/12/773 throughhttp://qjmed.oxfordjournals.org. Accessed February 2009.