Συνοπτικά
Γιατί να εξεταστεί κάποιος;
Για να γίνει η διάγνωση της ουρολοίμωξης.
Πότε να εξεταστεί κάποιος;
Όταν παρουσιάζει συμπτώματα ουρολοίμωξης, όπως, για παράδειγμα, συχνή και επίπονη ούρηση.
Ποιό δείγμα απαιτείται για την εξέταση;
Καθαρό δείγμα ούρων μέσου ρεύματος. Μερικές φορές το δείγμα ούρων συλλέγεται μέσω καθετήρα.
Χρειάζεται προετοιμασία για την εξέταση;
Γενικώς, δεν απαιτείται, αλλά μπορεί να ζητηθεί να μην ουρήσετε για τουλάχιστον μια ώρα πριν από την εξέταση και/ή να πιείτε ένα ποτήρι νερό 15-20 λεπτά πριν από τη συλλογή του δείγματος.
Το δείγμα
Τι ελέγχεται;
Η καλλιέργεια ούρων ανιχνεύει και αναγνωρίζει βακτήρια και ζυμομύκητες στα ούρα. Τα ούρα παράγονται από τα νεφρά, δύο όργανα σε μέγεθος γροθιάς που βρίσκονται στις δύο πλευρές της σπονδυλικής στήλης στη βάση του θώρακα. Το φίλτρο των νεφρών καθαρίζει το αίμα και παράγει τα ούρα, ένα κίτρινο υγρό, προκειμένου να αποβάλλει από το σώμα περιττές ουσίες. Τα ούρα διέρχονται μέσα από σωλήνες, που ονομάζονται ουρητήρες, και περνούν από τα νεφρά στην ουροδόχο κύστη, όπου αποθηκεύονται προσωρινά και έπειτα αποβάλλονται μέσω της ουρήθρας Τα ούρα είναι γενικώς στείρα, αλλά μερικές φορές τα βακτήρια ή πιο σπάνια οι ζυμομύκητες μπορούν να μετακινηθούν από το δέρμα της ουρήθρας εντός του ουροποιητικού συστήματος προκαλώντας έτσι μόλυνση του ουροποιητικού συστήματος δηλαδή ουρολοίμωξη.
Κατά την καλλιέργεια ούρων, ένα μικρό δείγμα ούρων τοποθετείται σε ένα ή περισσότερα τρυβλία με άγαρ (ένα λεπτό θρεπτικό υπόστρωμα) και επωάζεται σε θερμοκρασία σώματος. Όποιοι μικροοργανισμοί βρίσκονται στο δείγμα ούρων αναπτύσσονται τις επόμενες 24 με 48 ώρες σε μικρές κυκλικές αποικίες. Το μέγεθος, το σχήμα και το χρώμα αυτών των αποικιών βοηθούν στην ταυτοποίηση των βακτηρίων ενώ ο αριθμός των αποικιών δείχνει την ποσότητα των βακτηρίων που βρίσκονταν στο αρχικό δείγμα ούρων. Ο εργαστηριακός μελετά τις αποικίες στο τρυβλίο του άγαρ υπολογίζοντας το συνολικό του αριθμό και καθορίζοντας πόσοι τύποι έχουν αναπτυχθεί. Ιδανικά, εάν το δείγμα που συλλέχθηκε για την εξέταση ήταν καθαρό (βλέπε παρακάτω), τότε τα μόνα βακτήρια που υπάρχουν θα πρέπει να οφείλονται σε κάποια μόλυνση. Κανονικά, θα υπάρχει μόνο ένας τύπος βακτηρίων σε σχετικά μεγάλο βαθμό. Μερικές φορές, υπάρχουν περισσότεροι από έναν τύπο βακτηρίων. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε σε μόλυνση από περισσότερα από ένα βακτήρια είτε σε επιμόλυνση του δείγματος από μικρόβια του δέρματος.
Ο εργαστηριακός θα πάρει μια αποικία από κάθε τύπο βακτηρίων που έχει αξιολογήσιμο αριθμό ή μορφή, θα τοποθετήσει το επίχρισμα σε αντικειμενοφόρο πλάκα, θα το στεγνώσει και θα το χρωματίσει με κατάλληλες χρωστικές. Αυτή η εξέταση ονομάζεται χρώση κατά Gram. Κατόπιν, θα εξετάσει τους μικροοργανισμούς στο μικροσκόπιο.Οι διαφορετικοί τύποι βακτηρίων θα παρουσιαστούν με χαρακτηριστικά χρώματα και σχήματα.Για παράδειγμα, το βακτήριοEscherichiacoli,το οποίο προκαλεί τις πιο συχνές μορφές ουρολοίμωξης, θα εμφανιστεί στο μικροσκόπιο με ροζ χρώμα (Gram-αρνητικό) ραβδοειδούς σχήματος. Ο γαλακτοβάκιλλος (Lactobacillus), που αποτελεί την πιο κοινή κολπική μόλυνση στα δείγματα ούρων των γυναικών, θα εμφανιστεί με αραιό μωβ χρώμα (Gram-θετικό) ραβδοειδούς σχήματος. Κάποια βακτήρια, όπως ο γαλακτοβάκιλλος, μπορούν να ταυτοποιηθούν εύκολα από έναν έμπειρο εργαστηριακό, είναι μη παθογόνα, και δεν απαιτούν περεταίρω εξέταση. Για κάποια άλλα, όπως, για παράδειγμα, τα Gramαρνητικά ραβδία, που απεικονίζονται ως ομάδες παρόμοιων βακτηρίων, θα απαιτηθεί επιπρόσθετη εξέταση προκειμένου να καθοριστεί ακριβώς ποιος τύπος βακτηρίου είναι.
Αν μετά τις 24 με 48 ώρες επώασης υπάρχει μικρή ή καθόλου ανάπτυξη στο άγαρ, η καλλιέργεια ούρων θεωρείται αρνητική για παθογόνα βακτήρια και ολοκληρώνεται. Αν υπάρχουν ένα ή περισσότερα παθογόνα βακτήρια πραγματοποιείται περαιτέρω εξέταση. Γίνεται βιοχημικός έλεγχος για να ταυτοποιηθούν τα υπάρχοντα βακτήρια και πραγματοποιείται τεστ ευαισθησίας (αντιβιόγραμμα) για να αναγνωριστούν οι αντιμικροβιακοί παράγοντες που μπορεί να αναπτυχθούν μέσα στα βακτήρια. Τα αποτελέσματα αυτών των εργαστηριακών εξετάσεων επιτρέπουν στον γιατρό να επιλέξει την πιο αποτελεσματική αντιβιοτική θεραπεία προκειμένου να θεραπεύσει τη μόλυνση.
Πως συλλέγεται το δείγμα για την εξέταση;
Τα ούρα για την καλλιέργεια μπορούν να συλλεχθούν οποιαδήποτε στιγμή. Εξαιτίας της πιθανότητας να μολυνθούν τα ούρα με βακτήρια και κύτταρα από το περιβάλλον δέρμα κατά τη διάρκεια της συλλογής (ιδιαιτέρως στις γυναίκες), είναι σημαντικό να καθαριστούν πρώτα τα γεννητικά όργανα. Οι γυναίκες πρέπει να απομακρύνουν τα μικρά χείλη του αιδοίου και να καθαρίσουν την περιοχή από μπροστά προς τα πίσω, οι άντρες αντίστοιχα θα πρέπει να σκουπίσουν την κορυφή του πέους. Ξεκινήστε την ούρηση, αφήστε κάποια ούρα να απορριφθούν στην τουαλέτα και στη συνέχεια συλλέξτε 20 – 50 mlσε αποστειρωμένο δοχείο. Έπειτα,συνεχίστε την ούρηση στην τουαλέτα. Αυτός ο τύπος συλλογής ονομάζεται ούρα μέσου ρεύματος.
Όταν τα δείγματα συλλέγονται μέσω καθετήρα, εκχωρείται ένα λεπτό ευλύγιστο σωληνάκι ή καθετήρας μέσω της ουρήθρας στην ουροδόχο κύστη. Αυτή η διαδικασία πραγματοποιείται από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό. Τα ούρα συλλέγονται σε ένα αποστειρωμένο δοχείο μέσω του καθετήρα.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εάν οι συγκεκριμένες ιατρικές εξετάσεις προκαλούν σε εσάς ή σε αγαπημένα σας πρόσωπα, αμηχανία, ή δυσκολία να διαχειριστείτε την κατάσταση σας, θα μπορούσατε να διαβάσετε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω άρθρα: CopingwithTestPain, Discomfort, andAnxiety(Αντιμετωπίζοντας τη δοκιμασία του πόνου, τη δυσφορία και το άγχος), TipsonBloodTesting(Μικρές συμβουλές για τις εξετάσεις αίματος), TipstoHelpChildrenthroughTheirMedicalTests(Σύντομες συμβουλές να βοηθήσετε τα παιδιά για την υποβολή τους σε ιατρικές εξετάσεις), και TipstoHelptheElderlythroughTheirMedicalTests(Σύντομες συμβουλές να βοηθήσετε τα ηλικιωμένα άτομα για την υποβολή τους σε ιατρικές εξετάσεις).
Ένα ακόμη άρθρο, το «Ακολουθήστε Αυτό Το Δείγμα» (FollowThatSample), παρέχει σύντομες πληροφορίες για τη συλλογήκαι την διαδικασία λήψης δείγματος αίματος και καλλιέργειας φαρυγγικού δείγματος.
Είναι απαραίτητη κάποια προετοιμασία για την εξέταση προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα του δείγματος;
Γενικά καμία. Παρόλα αυτά, μπορεί να σας ζητηθεί να μην ουρήσετε για τουλάχιστον μια ώρα πριν από την εξέταση και/ή να πιείτε ένα ποτήρι νερό 15-20 λεπτά πριν από τη συλλογή του δείγματος. Αυτό θα σας βοηθήσει να παράγεται αρκετά ούρα για το δείγμα. Ακολουθήστε τις οδηγίες που του εργαστηρίου για τη συλλογή ενός καθαρού δείγματος ούρων.
Η εξέταση
Πού χρησιμοποιείται;
Η εξέταση καλλιέργειας ούρων χρησιμοποιείται για τη διάγνωση της ουρολοίμωξης.
Πότε συνταγογραφείται;
Η καλλιέργεια ούρων ζητείται όταν τα συμπτώματα παραπέμπουν σε ουρολοίμωξη, όπως πόνος και τσούξιμο κατά την ούρηση καθώς και συχνοουρία. Στις νεαρές γυναίκες με τέτοια εικόνα, οι γιατροί δίνουν αντιβιοτική θεραπεία χωρίς καν να γίνει καλλιέργεια ούρων. Εάν υπάρχει υποψία πιο περίπλοκης μόλυνσης ή συμπτώματα που δεν ανταποκρίνονται στην αρχική θεραπεία, τότε συστήνεται καλλιέργεια ούρων. Στις έγκυες γυναίκες ακόμα και σε αυτές που δεν παρουσιάζουν συμπτώματα, τα ούρα ελέγχονται για βακτήρια καθώς αυτά θα μπορούσαν να βλάψουν την υγεία και την ανάπτυξη του εμβρύου.
Η καλλιέργεια ούρων μπορεί να ζητηθεί παράλληλα με τη γενική εξέταση των ούρων ή ως συμπληρωματική εξέταση έπειτα από μη φυσιολογικά αποτελέσματα στην ανάλυση ούρων.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Τα αποτελέσματα της καλλιέργειας ούρων ερμηνεύονται σε συνδυασμό με τα αποτελέσματα της ανάλυσης ούρων και ανάλογα με το πώς συλλέχθηκε το δείγμα και εάν υπάρχουν συμπτώματα. Σε περίπτωση που κάποια δείγματα ούρων μπορεί να έχουν πιθανώς μολυνθεί με φυσιολογική χλωρίδα από το δέρμα, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και τα αποτελέσματα της καλλιέργειας.
Η παρουσία ενός μόνο τύπου βακτηρίων που σχηματίζει μεγάλες αποικίες χαρακτηρίζει την καλλιέργεια ούρων ως θετική. Εφόσον τα δείγματα ούρων συλλέχθηκαν σωστά, οι καλλιέργειες τους στις οποίες παρουσιάζονται αποικίες ενός μόνο τύπου βακτηρίων με συγκέντρωση άνω των 100.000 αποικιών ανά mL(CFU)/mLπαραπέμπουν σε μόλυνση. Ωστόσο, μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να μην υπάρχει σημαντικά αυξημένος αριθμός βακτηρίων, αλλά, παρόλα αυτά, να υπάρχει μόλυνση. Μερικές φορές, χαμηλές συγκεντρώσεις (1.000 μέχρι 100.000 CFU/mL) μπορείνα παραπέμπουν σε μόλυνση, ειδικά εάν υπάρχουν συμπτώματα. Παρομοίως, δείγματα που συλλέχθηκαν με τεχνικές που ελαχιστοποιούν τη μόλυνση, όπως δείγματα που έχουν συλλεγεί με καθετήρα με συγκεντρώσεις αποικιών μεταξύ 1.000 και 100,000 CFU/mL, μπορείνα θεωρηθούν αξιολογήσιμα.
Στις καλλιέργειες στις οποίες δεν έχει σημειωθεί «ανάπτυξη σε 24 με 48 ώρες» συνήθως δεν υπάρχει μόλυνση. Αν, παρόλα αυτά, επιμένουν τα συμπτώματα η καλλιέργεια ούρων μπορεί να επαναληφθεί με άλλο δείγμα. Η παρουσία λευκών αιμοσφαιρίων (πυοσφαιρίων) και χαμηλού αριθμού μικροοργανισμών στα ούρα ενός ατόμου που παρουσιάζει συμπτώματα είναι μια κατάσταση που ονομάζεται οξύ ουρηθρικό σύνδρομο.
Αν μια καλλιέργεια δείχνει ανάπτυξη πολλών διαφορετικών τύπων βακτηρίων, τότε είναι πιθανό η ανάπτυξη αυτή να οφείλεται σε μόλυνση. Αυτό παρατηρείται σε μη αποδεκτά δείγματα ούρων εάν στους μικροοργανισμούς συμπεριλαμβάνονται ογαλακτοβάκιλλος καθώς και/ή άλλα κοινά μη παθογόνα κολπικά βακτήρια στις γυναίκες. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επανάληψη της καλλιέργειας σε δείγμα που έχει συλλεχθεί πιο προσεχτικά. Παρόλα αυτά, εάν υπάρχει ένας τύπος βακτηρίων σε περισσότερες αποικίες από ότι οι άλλοι, για παράδειγμα 100.000 CFUs/mL έναντι 1.000 CFUs/mL, μπορεί να ζητηθούν επιπρόσθετες εξετάσεις προκειμένου να αναγνωριστούν τα κυρίαρχα βακτήρια.
Αν η καλλιέργεια είναι θετική, πραγματοποιείται τεστ ευαισθησίας (αντιβιόγραμμα) για να αποφασιστεί η κατάλληλη αντιμικροβιακή θεραπεία. Κάθε βακτηριακή μόλυνση είναι δυνητικά επικίνδυνη και μπορεί να εξαπλωθεί σε άλλες περιοχές του σώματος εάν δεν αντιμετωπιστεί. Συχνά, η πρώτη ένδειξη μόλυνσης είναι ο πόνος. Η αποτελεσματική θεραπεία, συνήθως με αντιβιοτικά, θα βοηθήσει στην ανακούφιση του πόνου.
Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να γνωρίζω;
Οι γυναίκες παθαίνουν ουρολοίμωξη συχνότερα από τους άνδρες ακόμα και κατά την παιδική τους ηλικία. Στους άνδρες με θετική καλλιέργεια για ουρολοίμωξη, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει περαιτέρω εξετάσεις για να αποκλειστεί η παρουσία πέτρας στο νεφρό ή κάποια δομική ανωμαλία που προκάλεσε τη μόλυνση.
Εάν σε κάποιον εμφανίζονται συχνά ουρολοιμώξεις, ζητείται κάθε φορά καλλιέργεια και τεστ ευαισθησίας (αντιβιόγραμμα). Σε αυτούς που παθαίνουν συχνά ουρολοίμωξη, τα βακτήρια μπορεί να γίνουν με τον καιρό ανθεκτικά στα αντιβιοτικά καθιστώντας απαραίτητη την προσεκτική επιλογή αντιβιοτικών για πλήρη αντιμετώπιση. Άνθρωποι με νεφροπάθεια και/ή άλλες ασθένειες που επηρεάζουν τα νεφρά, όπως ο διαβήτης καθώς και αυτές που συσχετίζονται με το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς στην επανεμφάνιση των ουρολοιμώξεων.
Συχνές Ερωτήσεις
Τηλεφώνησαν από το ιατρείο για να μου πούνε ότι χρειάζονται νέο δείγμα ούρων, το πρώτο ήταν μολυσμένο. Τι συνέβη;
Εάν το δέρμα και η περιοχή των γεννητικών οργάνων δεν καθαρίστηκαν καλά πριν τη συλλογή του δείγματος, η καλλιέργεια ούρων μπορεί να δείξει ανάπτυξη τριών ή περισσότερων διαφορετικών τύπων βακτηρίων οπότε υποθέτουμε τότε, ότι το δείγμα είναι μολυσμένο. Η καλλιέργεια αυτή δεν θεωρείται έγκυρη επειδή δεν μπορεί να καθοριστεί εάν τα βακτήρια προέρχονται μέσα ή έξω από το ουροποιητικό σύστημα. Η συλλογή μολυσμένου δείγματος μπορεί να αποφευχθεί ακολουθώντας τις οδηγίες για προσεκτικό καθαρισμό της περιοχής και για συλλογή δείγματος ούρων μέσου ρεύματος.
Ο γιατρός μου είπε ότι είχα συμπτώματα ουρολοίμωξης και μου έγραψε αντιβιοτικά χωρίς να γίνει καλλιέργεια ούρων. Γιατί;
Το βακτήριο Escherichiacoli προκαλεί την πλειονότητα των ουρολοιμώξεων που εμφανίζονται στο κατώτερο ουροποιητικό σύστημα. Αυτός ο μικροοργανισμός παρουσιάζει συχνά ευαισθησία σε ποικιλία αντιβιοτικών, όπωςτριμεθοπρίμη - σουλφαμεθοξαζόλη, σιπροφλοξασίνη, και νιτροφουραντοΐνη. Στους περισσότερους ανθρώπους που παρουσιάζουν απλή μορφή της ασθένειας, η ουρολοίμωξη μπορεί να θεραπευτεί έπειτα από θεραπεία με ένα από αυτά τα αντιβιοτικά χωρίς να προηγηθεί γίνει καλλιέργεια.
Τί συμβαίνει εάν η μόλυνση μου δεν θεραπευτεί;
Αν η μόλυνσηδεν θεραπευτεί, μπορεί να επεκταθεί από το κατώτερο ουροποιητικό σύστημα στο ανώτεροκαι να μολύνει τα νεφρά και πιθανόν να εισχωρήσει στο αίμα προκαλώντας σηψαιμία. Οι ενδείξεις και τα συμπτώματα σηψαιμίαςσυμπεριλαμβάνουν πυρετό, κρυάδες, αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια (πυοσφαίρια) και κούραση. Εάν ο γιατρός υποπτευθεί ότι έχετε σηψαιμία, θα ζητήσει να γίνει καλλιέργειααίματος και θα συνταγογραφήσει τα ανάλογα αντιβιοτικά.
Από τί κινδυνεύω να επανεμφανίσω ουρολοίμωξη;
Πολλοί παράγοντες προδιαθέτουν την εμφάνιση ουρολοίμωξης. Στα νεογέννητα παιδιά, τα κορίτσια κινδυνεύουν περισσότερο από τα αγόρια να εμφανίσουν ουρολοίμωξη εξαιτίας των ανατομικών διαφορών στο γυναικείο γεννητικό και ουροποιητικό σύστημα. Σε βρέφη και μικρά παιδιά, συγγενείς ανωμαλίες συσχετίζονται με ουρολοίμωξη. Στους ενήλικες, η ερωτική επαφή, η χρήση διαφράγματος, ο διαβήτης, η εγκυμοσύνη, η παλινδρόμηση, οι νευρολογικές δυσλειτουργίες, οι πέτρες στα νεφρά και οι όγκοι αποτελούν προδιαθεσικούς παράγοντες ουρολοίμωξης. Στα νοσοκομεία, σε οίκους ευγηρίας, ή σε υπηρεσίες παροχής φροντίδας στο σπίτι, η εγκατάσταση μόνιμου καθετήρα αποτελεί βασική αιτία εμφάνισης ουρολοίμωξης.
Ρωτήστε μας
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δεν είναι διαθέσιμο ένα κοινά αποδεκτό εύρος τιμών αναφοράς (φυσιολογικές τιμές, φτ). Επειδή οι τιμές αναφοράς εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες που περιλαμβάνουν την ηλικία του ασθενούς, το φύλο, την πληθυσμιακή ομάδα και την μέθοδο προσδιορισμού, τα αριθμητικά αποτελέσματα έχουν διαφορετική σημασία σε κάθε Εργαστήριο. Σε κάθε περίπτωση στην απάντησή δίπλα στο αποτέλεσμα πρέπει να αναγράφεται το εύρος των τιμών αναφοράς (φυσιολογικές τιμές, φτ) που έχει το Εργαστήριο για την συγκεκριμμένη εξέταση. Οι διαδικτυακές εξετάσεις συνιστού θερμά να συζητήσετε τα αποτελεσματα της εξέτασης σας με τον γιατρό σας. Περισσότερες πληροφορίες για τις τιμές αναφοράς μπορείτε να βρείτε στο άρθρο