Συνοπτικά

Γιατί γίνεται αυτή η εξέταση;
Ως μέρος του πληθυσμιακού προσυμπτωματικού ελέγχου και για να συμβάλει στη διάγνωση των θυρεοειδικών διαταραχών. Επίσης για τη ρύθμιση της θεραπείας των ασθενών με υπο- ή υπερ-θυρεοειδισμό.

Πότε πρέπει να γίνεται ;
Ως μέρος του πληθυσμιακού προσυμπτωματικού ελέγχου: Δεν υπάρχει ομοφωνία ανάμεσα στα μέλη της ιατρικής κοινότητας για το αν πρέπει να γίνεται αυτός ο έλεγχος και αν ναι σε ποιά φάση της ενήλικης ζωής πρέπει να αρχίζει. Ομως ο έλεγχος στα νεογέννητα συνιστάται ευρέως και γίνεται και στη χώρα μας.
Για τη ρύθμιση της θεραπείας: Με βάση τις οδηγίες του γιατρού σας
Διαφορετικά: Οταν ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα υπο- ή υπερ-θυρεοειδισμού και/ή διόγκωση του θυρεοειδούς.
 
Τί δείγμα χρειάζεται;
Δείγμα αίματος, που συλλέγεται από φλέβα στο χέρι ή με τρύπημα της φτέρνας του βρέφους.

Το δείγμα

Τι προσδιορίζεται ;
Αυτή η εξέταση προσδιορίζει το ποσόν της TSH στο αίμα σας. Η TSH παράγεται από την υπόφυση, ένα μικρό αδένα που βρίσκεται κάτω από τον εγκέφαλο και πίσω από τα ιγμόρια. Είναι μέρος του μηχανισμού ανάδρασης του σώματος, που διατηρεί σταθερές τις ποσότητες των θυρεοειδικών ορμονών, δηλαδή της θυροξίνης ( T4) και της τριΐωδοθυρονίνης ( T3) στο αίμα. Οι θυρεοειδικές ορμόνες βοηθούν στον έλεγχο του ρυθμού, με τον οποίον το σώμα καταναλώνει ενέργεια.  Οταν οι συγκεντρώσεις τους στο αίμα ελαττωθούν, ο υποθάλαμος ( ένα όργανο του εγκεφάλου) απελευθερώνει την Εκλυτική της θυρεοτροπίνης Ορμόνη ( TRH). Αυτή διεγείρει την απελευθέρωση της TSH  από τον αδένα της υπόφυσης και η TSH  με τη σειρά της διεγείρει την παραγωγή και την απελευθέρωση της T4 και της T3 από τον θυρεοειδή, ένα μικρό αδένα σε σχήμα πεταλούδας, που βρίσκεται στο ύψος του λάρυγγα. Οταν και τα τρία αυτά όργανα λειτουργούν φυσιολογικά, η παραγωγή του θυρεοειδούς ξεκινάει και σταματάει σε τρόπο, ώστε να διατηρούνται τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα.  
Εαν υπάρχει δυσλειτουργία της υπόφυσης, αυτή μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα αυξημένα ή ελαττωμένα επίπεδα της TSH. Εαν η συγκέντρωση της TSH είναι αυξημένη, τότε ο θυρεοειδής θα παραγάγει και θα απελευθερώσει αυξημένες ποσότητες T4 και Τ3 και ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει συμπτώματα συμβατά με υπερθυρεοειδισμό (υπερδραστήριο θυρεοειδή), όπως ταχυπαλμία, νευρικότητα, απώλεια βάρους, αϋπνία, τρόμο στα χέρια καθώς και ερεθισμένα μάτια.    Εαν η παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών είναι ελαττωμένη (υποθυρεοειδισμός), τότε ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει συμπτώματα όπως αύξηση του βάρους, ξηρότητα δέρματος, δυσανεξία στο κρύο, δυσκοιλιότητα και κόπωση.  Εκτός από τη δυσλειτουργία της υπόφυσης, υπερ- ή υπό-θυρεοειδισμός μπορεί να εμφανισθεί αν υπάρχει πρόβλημα στον υποθάλαμο ( ανεπαρκής ή πλεονάζουσα TRH). Επίσης μπορεί να συμβεί σε μια ποικιλία από θυρεοειδικές νόσους που επηρεάζουν την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών ανεξάρτητα απο την ποσότητα της TSH στο αίμα.

Πώς συλλέγεται το δείγμα ;
Δείγμα αίματος λαμβάνεται τρυπώντας με μιά βελόνα μιά φλέβα στο χέρι ή την φτέρνα ενός βρέφους.
Σημείωση: Εαν το να υποβληθείτε σε ιατρικές εξετάσεις σας δημιουργεί ανησυχία, αμηχανία ή ακόμα σας είναι δύσκολο να το χειρισθείτε, μπορεί να σας βοηθήσει η ανάγνωση ενός ή περισσοτέρων από τα παρακάτω άρθρα: Αντιμετωπίζοντας τον Πόνο από τις ιατρικές εξετάσεις,την Ενόχληση και την Ανησυχία,  Για το πώς να Βοηθήσετε Παιδιά να αντιμετωπίσουν τις Ιατρικές τους Εξετάσεις,Για το πώς να Βοηθήσετε  Ηλικιωμένους να αντιμετωπίσουν τις Ιατρικές τους Εξετάσεις.

Η εξέταση

Πώς χρησιμοποιείται ;
Πότε ζητείται;
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω ;

Πώς χρησιμοποιείται ;
Η TSH είναι συχνά η εξέταση επιλογής για την εκτίμηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς και/ή των συμπτωμάτων του υπερ- ή υπο-θυρεοειδισμού. Συχνά ζητείται να γίνει μαζί ή προηγείται της T4. Αλλες εξετάσεις για το θυρεοειδή, που μπορεί να ζητηθούν μαζί με την TSH ή ακολουθούν ένα παθολογικό αποτέλεσμα της, είναι  η Τ3 καθώς και τα αντιθυρεοειδικά αυτοαντισώματα εφόσον υπάρχει υποψία για θυρεοειδική νόσο αυτοάνοσης αιτιολογίας
Η TSH χρησιμοποιείται για:
 τη διάγνωση μιας θυρεοειδικής διαταραχής όταν έχουν εμφανισθεί συμπτώματα,
 τον  προσυμπτωματικό έλεγχο των νεογέννητων για υπολειτουργία του θυρεοειδή,
  τη παρακολούθηση της θεραπείας υποκατάστασης σε ασθενείς με υποθυρεοειδισμό
  τη διάγνωση και την παρακολούθηση  γυναικών με προβλήματα στειρότητα,
  τη συμβολή στην εκτίμηση της λειτουργίας της υπόφυσης (περιπτωσιακά), και
  στον προσυμπτωματικό έλεγχο ενηλίκων για θυρεοειδικές διαταραχές, όπως συνιστούν μερικές επιστημονικές ενώσεις μεταξύ των οποίων είναι η Αμερικανική Ενωση για τον Θυρεοειδή,   American Thyroid Association.
 
Πότε ζητείται ;
Μπορεί να ζητηθεί από τον γιατρό ό ταν ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα υπερ- ή υπο-θυρεοειδισμού και/ή όταν εμφανίζει διόγκωση του θυρεοειδούς. Μπορεί επίσης να ζητείται ανά τακτά διαστήματα για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας μιάς διαγνωσμένης θυρεοειδικής διαταραχής.
Η TSH γίνεται στα νεογέννητα στα πλαίσια του προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου ρουτίνας στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και στη χώρα μας. Η Αμερικανική Εταιρία για το Θυρεοειδή  ( American Thyroid Association) συνιστά τον προσυμπτωματικό έλεγχο για νόσους του θυρεοειδή με μιά εξέταση TSH   κάθε πέντε χρόνια στους ενήλικες άνω των 35 ετών, ενώ άλλοι Αμερικανικοί Οργανισμοί, όπως η  U. S. Preventive Services Task Force, αμφισβητούν αυτή τη σύσταση. Αλλοι Οργανισμοί συνιστούν, αντί γιαυτό, τον προσυμπτωματικό έλεγχο σε γυναίκες άνω των 50 ετών, σε ασυμπτωματικούς ενήλικες άνω των 60 ετών ή στις ομάδες υψηλού κινδύνου για θυρεοειδικές διαταραχές, όπως οι έγκυες και οι λεχώνες.

Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Σημείωση:  Γι΄αυτή την εξέταση δεν παρέχεται το εύρος των τιμών αναφοράς (φυσιολογικών τιμών). Επειδή αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία του ασθενούς, το φύλο, ο πληθυσμός απο τον οποίο προέρχεται το δείγμα καθώς και η χρησιμοποιούμενη μέθοδος ανάλυσης, τα αριθμητικά αποτελέσματα της εξέτασης μπορεί να αξιολογούνται διαφορετικά απο εργαστήριο σε εργαστήριο.   Το Lab Tests Online σας συνιστά θερμά να συζητήσετε τα αποτελέσματα των εξετάσεων σας με το γιατρό σας.  Για περισσότερες πληροφορίες για τις τιμές αναφοράς, παρακαλώ να διαβάσετε τις Τιμές αναφοράς και τη Σημασία τους.
Αυξημένη τιμή της TSH συχνά σημαίνει ότι ο θυρεοειδής υπολειτουργεί και δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στη διέγερση από την TSH   εξαιτίας κάποιας οξείας ή χρόνιας δυσλειτουργίας. Σπάνια μπορεί να υποδηλώνει πρόβλημα στην υπόφυση, όπως π.χ. έναν όγκο, που παράγει ανεξέλεγκτες ποσότητες TSH, κατάσταση γνωστή ως δευτεροπαθής υπερθυρεοειδισμός.
Μιά ψηλή τιμή TSH  μπορεί επίσης να εμφανισθεί σε ασθενείς με διαγνωσμένη θυρεοειδική διαταραχή, ή σε όσους έχει γίνει αφαίρεση του θυρεοειδοή, εάν παίρνουν πολύ μικρή δόση θυρεοειδικής ορμόνης, ως θεραπεία υποκατάστασης.
Μιά χαμηλή τιμή της ΤSH μπορεί να σημαίνει υπερλειτουργούντα θυρεοειδή αδένα (δηλ. υπερθυρεοειδισμό) ή υπερβολική ποσότητα θυρεοειδικής ορμόνης, που λαμβάνεται ως θεραπεία, όταν ο θυρεοειδής αδένας υπολειτουργεί ή έχει αφαιρεθεί. Σπανίως μιά χαμηλή τιμή της Τ SH μπορεί να σημαίνει βλάβη στην υπόφυση, που την εμποδίζει να παράγει επαρκείς ποσότητες TSH.
Είτε είναι ψηλή, είτε χαμηλή, μιά μη φυσιολογική τιμή της TSH υποδηλώνει περίσσεια ή έλλειψη των θυρεοειδικών ορμονών, που είναι διαθέσιμες στον οργανισμό, αλλά δεν μας λέει γιατί. Γιαυτό, ένα μη φυσιολογικό αποτέλεσμα της TSH συνήθως ακολουθείται από πρόσθετες εξετάσεις, που διερευνούν τα αίτια αυτής της αύξησης ή της ελάττωσης.  
Ο πίνακας, που ακολουθεί συνοψίζει τα αποτελέσματα των εξετάσεων και την πιθανή ερμηνεία τους
 
 

TSH	T4	T3	Ερμηνεία
Ψηλή	Φυσιολογική	Φυσιολογική	Ηπιος (υποκλινικός) Υποθυρεοειδισμός
Ψηλή	Χαμηλή	Χαμηλή ή Φυσιολογική	Υποθυρεοειδισμός
Χαμηλή	Φυσιολογική	Φυσιολογική	Ηπιος (υποκλινικός) Υπερθυρεοειδισμός
Χαμηλή	Ψηλή ή Φυσιολογική	Ψηλή ή Φυσιολογική	Υπερθυρεοειδισμός
Χαμηλή	Χαμηλή ή Φυσιολογική	Χαμηλή ή Φυσιολογική	Σπάνιος Υποφυσιακός (Δευτεροπαθής) Υποθυρεοειδισμός

 
Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω ;
Πολλά φάρμακα, όπως η ασπιρίνη και η θεραπεία υποκατάστασης με θυρεοειδικές ορμόνες, μπορείνα επηρεάσουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων για τον θυρεοειδή, γιαυτό πρέπει να αναφέρετε στο γιατρό σας τα φάρμακα, που τυχόν παίρνετε.
Οταν ο γιατρός σας ρυθμίζει τη δόση της θυρεοειδικής ορμόνης, που πρέπει να παίρνετε, είναι σημαντικό να περιμένετε τουλάχιστον έναν ή δύο μήνες, πριν ελέγξετε ξανά την TSH σας, ώστε να προλάβει η νέα δόση της θεραπείας να αναπτύξει την πλήρη δράση της.
Υπερβολικό στρες ή οξεία νόσος μπορεί επίσης να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της TSH. Αυτά μπορεί επίσης να είναι χαμηλά το πρώτο τρίμηνο της κύησης.

Συχνές Ερωτήσεις

1 . Ζητούν οι γιατροί την TSH κατά τη διάρκεια της κύησης;

Γενικά δεν την ζητούν στις έγκυες χωρίς συμπτώματα. Αυτές, όμως, που παρουσιάζουν συμπτώματα και/ή διαγνωσμένη θυρεοειδική διαταραχή, συνιστάται να ελέγχονται κατά διαστήματα, ώστε να ανιχνευθεί και να εκτιμηθεί ο υπερ- ή υπό-θυρεοειδισμός και η πιθανή επίδραση του στη μητέρα και το βρέφος, τόσο κατά τη διάρκεια, όσο και μετά την κύηση.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε σε Αμερικανικό Ιδρυμα για το Θυρεοειδή: Προβλήματα στο Θυρεοειδή κατά τη διάρκεια και μετά την Εγκυμοσύνη- Ανήκετε σε Ομάδα Κινδύνου;   ( Thyroid Foundation of America: Thyroid Problems During and After Pregnancy - Are You At Risk ?