Συνοπτικά
Γιατί γίνεται αυτή η εξέταση? Για να βρεθεί εάν ο
καρκίνος του μαστού είναι θετικός στο Her- 2/
neu γονίδιο, το οποίο βοηθάει στην επιλογή και παρακολούθηση της θεραπείας και στην πρόγνωση της πορείας της ασθένειας.
Πότε πρέπει να γίνεται αυτή η εξέταση?Όταν έχει γίνει διάγνωση για διηθητικό καρκίνο του μαστού και ο θεράπων ιατρός θέλει να διαπιστώσει εάν στον όγκο υπερεκφράζεται το γονίδιο Her-2/neu.
Τι δείγμα χρειάζεται?Για το δείγμα λαμβάνεται ιστός από τον μαστό που βρίσκεται ο όγκος με βιοψία. Μερικές φορές απαιτείται και δείγμα αίματος από φλέβα του χεριού.
Το δείγμα
Τι προσδιορίζεται? Το Her-2/neu είναι ένα ογκογονίδιο. Κωδικοποιεί έναν υποδοχέα για έναν συγκεκριμένο αυξητικό παράγοντα, ο οποίος συμβάλλει στην ανάπτυξη των κυττάρων. Τα φυσιολογικά επιθηλιακά κύτταρα περιέχουν δύο αντίγραφα του γονιδίου Her-2/
neu και παράγουν χαμηλά επίπεδα πρωτεΐνης Her-2 στην επιφάνεια των κυττάρων τους. Στο 20-30% του διηθητικού
καρκίνου του μαστού (καθώς και μερικών άλλων καρκίνων, όπως των
ωοθηκών και της ουροδόχου κύστης), το γονίδιο Her-2/
neu ενισχύεται και η πρωτεΐνη του υπερεκφράζεται. Όγκοι που έχουν αυτή την υπερέκφραση τείνουν να γίνονται επιθετικότεροι και να αντιστέκονται στην ορμονική θεραπεία καθώς και σε ορισμένες χημειοθεραπείες. Οι ασθενείς αυτοί έχουν γενικά χειρότερη πρόγνωση.
Υπάρχουν δύο βασικές μεθοδολογίες για την αξιολόγηση του Her-2/
neu: ανοσοϊστοχημεία (ΙΗC) και in situ υβριδισμός με φθορισμό (FISH). Η IHC μετράει την ποσότητα της πρωτεΐνης Her-2/neu που είναι παρούσα στον όγκο ενώ η FISH ανιχνεύει σε γενετικό επίπεδο την υπάρχουσα ενίσχυση του γονιδίου δηλαδή τον αριθμό των αντιγράφων του γονιδίου. Η IHC είναι η περισσότερο χρησιμοποιούμενη μέθοδος για την εν λόγω εξέταση. Ωστόσο, εάν το αποτέλεσμα είναι ακαθόριστο ή αρνητικό, τότε μπορεί να ζητηθεί η FISH στη συνέχεια.
Πως συλλέγεται το δείγμα για την εξέταση?Δείγμα λαμβάνεται από τον όγκο του μαστού είτε με παρακέντηση με λεπτή βελόνα, είτε με βιοψία με βελόνα ή χειρουργείο. Μερικές φορές, η πρωτεΐνη Her-2/neu μετριέται στο περιφερικό αίμα που λαμβάνεται από φλέβα στο μπράτσο του ασθενούς. Η ποσότητα της πρωτεΐνης όμως που βρίσκεται στον ορό του περιφερικού αίματος συσχετίζεται ελάχιστα με το μέγεθος του όγκου. Επίσης, η εξέταση δεν αποβαίνει θετική εάν δεν είναι ο όγκος αρκετά μεγάλος και γι΄ αυτό δεν χρησιμοποιείται ευρέως στον προσδιορισμό του Her-2/
neu γονιδίου.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αν οι ιατρικές εξετάσεις για εσάς ή κάποιον που ενδιαφέρεστε σας προξενεί άγχος, ντροπή ή δεν το χειρίζεστε όπως θα έπρεπε, θα μπορούσατε να διαβάσετε ένα ή περισσότερα από το επόμενα άρθρα: Πώς να αντιμετωπίσετε τον πόνο, την δυσφορία και το άγχος των εργαστηριακών εξετάσεων, Τρόποι να διευκολυνθούν τα παιδιά στις εργαστηριακές τους εξετάσεις, Τρόποι να διευκολυνθούν οι ηλικιωμένοι στις εργαστηριακές τους εξετάσεις. Η εξέταση
Πώς χρησιμοποιείται?
Πότε ζητείται?
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα?
Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω?
Πως χρησιμοποιείται? Η εξέταση για το Her-2/
neu χρησιμοποιείται σαν προγνωστικός δείκτης για τον προσδιορισμό της επιθετικότητας του
καρκίνου του μαστού.
Επίσης χρησιμοποιείται για την πρόβλεψη της ανταπόκρισης στη θεραπευτική αγωγή δηλαδή την ορμονοθεραπεία και την χημειοθεραπεία.
Η εξέταση για τα επίπεδα του Her2/
neu στον ορό του περιφερικού αίματος χρησιμοποιείται μερικές φορές για την παρακολούθηση της θεραπείας του καρκίνου. Εάν τα επίπεδα αρχικά είναι υψηλά και στην συνέχεια μειώνονται, τότε σημαίνει ότι ο ασθενής ανταποκρίνεται στη θεραπεία. Εάν τα επίπεδά παραμένουν σταθερά τότε δεν υπάρχει ανταπόκριση στην θεραπεία ενώ εάν αυξάνονται τότε ο καρκίνος μπορεί να έχει υποτροπιάσει.
Πότε ζητείται? Η εξέταση Her-2/
neu συστήνεται ως μια από τις εξετάσεις που απαιτούνται στην αρχική αξιολόγηση του διηθητικού καρκίνου του μαστού και ενίοτε και στον μεταστατικό καρκίνο μαστού. Δεν αποτελεί διαγνωστικό δείκτη αλλά βοηθάει τον θεράποντα ιατρό να καθορίσει τις θεραπευτικές επιλογές και να καταλάβει περισσότερο τα χαρακτηριστικά του όγκου.
Τα επίπεδα του Her-2/
neu στον ορό ενίοτε ζητούνται για να καθοριστεί μία αρχική τιμή και στην συνέχεια εάν η τιμή αυτή ανεβεί χρησιμοποιείται στην παρακολούθηση της θεραπείας του καρκίνου. Ωστόσο, αυτή η μέθοδος δεν χρησιμοποιείται ευρέως, γιατί τα επίπεδά του Her-2/
neuείναι υψηλά μόνο όταν το μέγεθος του όγκου είναι μεγάλο και συνεπώς οι πρώιμοι καρκίνου πιθανότατα είναι αρνητικοί για το Her-2/
neu στον ορό.
[
Back to top]
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα? Αν η εξέταση για το Her-2
/neu είναι θετική με IHC, τότε σημαίνει ότι το γονίδιο Her-2/
neu υπερεκφράζει την πρωτεΐνη Her-2/
neu. Αν γίνει η εξέταση με FISH, τότε μπορεί να ανιχνευθεί η ενίσχυση του γονιδίου Her-2/neu. Αν και με τις δύο παραπάνω μεθόδους το αποτέλεσμα είναι θετικό, τότε ο ασθενής είναι πιθανό να έχει όγκο ο οποίος είναι επιθετικός και ο οποίος ανταποκρίνεται ελάχιστα στην ορμονική θεραπεία και θα είναι ανθεκτικός και στη χημειοθεραπεία. Οι ασθενείς αυτοί μπορεί να θεωρηθούν υποψήφιοι για θεραπεία με το Herceptin (βλέπε «Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω»).
Αν η εξέταση με IHC είναι αρνητική αλλά η με FISH είναι θετική, τότε ο ασθενής μπορεί να ωφεληθεί από το Herceptin αλλά εάν είναι και οι δύο εξετάσεις αρνητικές τότε η συγκεκριμένη θεραπεία δεν θα είναι χρήσιμη.
[
Back to top]
Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω?Οι όγκοι που είναι θετικοί στο Her-2/
neu είναι επιδεκτικοί στη θεραπεία με το Herceptin (trastuzumab), ένα θεραπευτικό φάρμακο που σχεδιάστηκε ώστε να στοχεύει την πρωτεΐνη Her-2/
neu. Το Herceptin προσκολλάται στην περίσσεια της πρωτεΐνης και αναστέλλει την ανάπτυξη του καρκίνου. Η ανάπτυξη αυτής της εξειδικευμένης θεραπείας έχει αυξήσει την χρήση της εξέτασης του Her-2/
neu. Το Herceptin μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο του ή μαζί με άλλα χημειοθεραπευτικά σκευάσματα αλλά είναι χρήσιμο μόνο σε αυτούς που έχουν Her-2/
neu ενίσχυση και υπερέκφραση της πρωτεΐνης.
Η εξέταση Her-2/
neu δεν είναι διαθέσιμη σε κάθε εργαστήριο. Και οι δύο μέθοδοι IHC και FISH απαιτούν εμπειρία και ειδική εκπαίδευση για να εκτελεσθούν και να ερμηνευθούν. Ο θεράπων ιατρός θα στείλει πιθανώς το δείγμα σε εργαστήριο αναφοράς και τα αποτελέσματα μπορεί να είναι έτοιμα μετά από αρκετές βδομάδες.
Απαιτείται μικρή ποσότητα καρκινικού ιστού για να εκτελεσθεί η εξέταση του Her-2/
neu. Εάν το δείγμα δεν είναι αρκετό, ο θεράπων ιατρός μπορεί να ζητήσει την εξέταση Her-2/
neu στον ορό και/ή να κάνει την υπόθεση ότι ο όγκος είναι θετικός στο Her-2/
neu ώστε να διευρύνει τις θεραπευτικές επιλογές.
Αναφορές σε εξετάσεις
Ρωτήστε το Εργαστήριο
Εαν εξακολουθείτε να έχετε απορίες σχετικές με την εξέταση σας ή χρειάζεσθε βοήθεια γιά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων σας, μπορείτε να επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο της Ε.Ε.Κ.Χ-Κ.Β, να συμπληρώσετε την αίτηση για πληροφόρηση σχετική με τις εργαστηριακές εξετάσεις και ένας ειδικός εργαστηριακός επιστήμονας με πολλή χαρά θα σας βοηθήσει! Η επικοινωνία σας θα είναι εμπιστευτική.
Πηγαίνετε τώρα εκεί.