Ηπατίτιδα C

Επίσης γνωστό ως: anti-HCV, HCV RIBA, HCV-RNA
Επιστημονική ονομασία: Ηπατίτιδα C
Σχετικές εξετάσεις: Ηπατίτιδα Α, Ηπατίτιδα Β, ALT, AST, Prothrombin Consumption Time (PCT)

Συνοπτικά

Γιατί γίνεται αυτή η εξέταση;
Για να προσδιοριστεί εάν έχετε μολυνθεί από τον ιό της Ηπατίτιδας C (HCV) και για την παρακολούθηση της θεραπείας της λοίμωξης.

Πότε πρέπει να γίνεται αυτή η εξέταση;
Εάν έχετε εκτεθεί στον ιό της Ηπατίτιδας C, με την επαφή σας με μολυσμένο αίμα ή έχετε παράγοντες κινδύνου για λοίμωξη από την Ηπατίτιδα C.

Τι δείγμα χρειάζεται;
Δείγμα αίματος από μια φλέβα στο χέρι

Το δείγμα

Τι προσδιορίζεται;
Η Ηπατίτιδα C οφείλεται σε έναν ιό ο οποίος μπορεί να μολύνει και να καταστρέψει το ήπαρ. Τα αντισώματα για την Ηπατίτιδα  C παράγονται από τον οργανισμό ως απάντηση στην έκθεση στον ιό της Ηπατίτιδας C (HCV). Η πιο συνήθης εξέταση για τον ιό της Ηπατίτιδας C (HCV) ανιχνεύει αυτά τα αντισώματα στο αίμα σας. Άλλες εξετάσεις ανιχνεύουν την παρουσία του ιικού - RNA-, την ποσότητα του ιικού RNA, ή προσδιορίζουν τον ειδικό υπότυπο του ιού.  
 
Πώς συλλέγεται το δείγμα;
Δείγμα αίματος με σύριγγα από μια φλέβα στο χέρι.

Η εξέταση

Πώς χρησιμοποιείται;
Πότε ζητείται;
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω;

Πώς χρησιμοποιείται;
Κάθε μία από τις πέντε εξετάσεις έχει έναν διαφορετικό στόχο:

  • Anti-HCV εξέταση: Α νιχνεύει την παρουσία αντισωμάτων για τον ιό, που δείχνουν έκθεση στην Ηπατίτιδα C. Αυτές οι εξετάσεις δεν μπορούν να δείξουν εάν ακόμα έχετε μία ενεργό ιική λοίμωξη, αλλά μόνον ότι έχετε εκτεθεί στο παρελθόν στον ιό. Συνήθως το αποτέλεσμα της εξέτασης αναφέρεται ως θετικό ή αρνητικό.Υπάρχουν ενδείξεις ότι, εάν η εξέταση σας είναι  “ασθενώς θετική,” μπορεί να μην έχετε εκτεθεί στον ιό της Ηπατίτιδας C. Τα Κέντρα πρόληψης και ελέγχου των ασθενών (CDC) αναθεώρησαν τις οδηγίες τους το 2003 και συνιστούν τα ασθενώς θετικά αποτελέσματα να επιβεβαιώνονται με τις παρακάτω εξετάσεις, πριν ανακοινωθούν.  
  • HCV RIBA: Ε ίναι μία επί πλέον εξέταση η οποία επιβεβαιώνει την παρουσία των αντισωμάτων για τον ιό. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μπορεί να δηλώσει εάν η θετική για anti-HCV εξέταση οφείλετο σε έκθεση στον HCV  ιό (θετική  RIBA)  ή σε ένα ψευδώς θετικό αποτέλεσμα  (αρνητική  RIBA). Όμως, σε λίγες περιπτώσεις τα αποτελέσματα δεν μπορούν να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα (αδιευκρίνιστη RIBA). Όπως και η  anti-HCV εξέταση, η εξέταση  RIBA δεν μπορεί να δείξει εάν είσαι τώρα μολυσμένος αλλά μόνον ότι έχεις εκτεθεί στο παρελθόν στον ιό. 
  • HCV-RNA: Προσδιορίζει εάν ο ιός υπάρχει στο αίμα, δείχνοντας ότι έχεις μια ενεργό λοίμωξη από την Ηπατίτιδα C. Παλαιότερα, γινόταν συνήθως η εξέταση που ονομαζόταν ποιοτικός προσδιορισμός του HCV RNA. Το αποτέλεσμα του ποιοτικού προσδιορισμού του HCV RNA είναι θετικό αν υπάρχει ιικό RNA, αλλιώς είναι αρνητικό. Η εξέταση μπορεί ακόμα να χρησιμοποιηθεί μετά από θεραπεία, για να διαπιστωθεί εάν ο ιός έχει εξαλειφθεί από τον οργανισμό.  
  • Ιικό Φορτίο-Viral Load- ή Ποσοτικός Προσδιορισμός HCV: Προσδιορίζει τον αριθμό των ιικών σωματιδίων  RNA  στο αίμα. Η εξέταση του ιικού φορτίου συχνά χρησιμοποιείται πριν και κατά την διάρκεια της θεραπείας για να προσδιορίσει την ανταπόκριση στην θεραπεία, με την σύγκριση της ποσότητας του ιού πριν και μετά την  θεραπεία (συνήθως 3 μήνες μετά). Η επιτυχής θεραπεία επιφέρει μία μείωση κατά 99% ή περισσότερο ( 2 τάξεις μεγέθους) στο ιικό φορτίο σε διάστημα 4-12 εβδομάδων  μετά την έναρξη της θεραπείας. Μετά το διάστημα αυτό, το ιικό φορτίο συνήθως δεν ανιχνεύεται καθόλου. Υπάρχουν και νεώτερες εξετάσεις ιικού φορτίου που μπορούν να ανιχνεύσουν πολύ μικρές ποσότητες ιικού RNA, και κάποια εργαστήρια δεν κάνουν πια τον ποιοτικό προσδιορισμό του HCV RNA, εάν χρησιμοποιούν αυτές τις νεώτερες εξετάσεις του ιικού φορτίου.  
  • Ιικός γονότυπος: Χρησιμοποιείται  για να προσδιορίσει το είδος ή τον γονότυπο του ιού. Υπάρχουν 6 μεγάλες κατηγορίες του HCV: Η πιο διαδεδομένη (γονότυπος 1) ανταποκρίνεται λιγότερο στην θεραπεία από τους γονότυπους 2 και 3 και συνήθως χρειάζεται θεραπεία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (48 βδομάδες αντί για 24 για τους γονότυπους 2 και 3). Η εξέταση του γονότυπου συχνά ζητείται πριν την έναρξη της θεραπείας, για να εκτιμηθεί η διάρκεια και η πιθανότητα επιτυχίας της θεραπείας.  
[Back to top]
 
Πότε ζητείται;
Η λοίμωξη από Ηπατίτιδα  C είναι η συνηθέστερη αιτία της χρόνιας ηπατικής νόσου- liver disease- στην Β. Αμερική. Το 2% περίπου όλων των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει εκτεθεί στον ιό HCV και το 75%-85% από αυτούς έχουν χρόνια λοίμωξη. Το CDC συνιστά εξετάσεις για την HCV στις παρακάτω περιπτώσεις: 
  • Εάν κάνατε ποτέ χρήση ενέσιμων ναρκωτικών.  
  • Εάν μεταγγισθήκατε ή κάνατε μεταμόσχευση πριν τον Ιούλιο του 1992.*
  • Εάν πήρατε παράγοντες πήξης που παρήχθησαν πριν το 1987.  
  • Εάν είχατε υποστεί αιμοκάθαρση για μεγάλο χρονικό διάστημα.  
  • Σε παιδιά που γεννήθηκαν από μητέρα HCV θετική.
  • Σε Υγειονομικό προσωπικό ή προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας μετά από τρύπημα με βελόνα ή άλλο οξύ αντικείμενο ή/και έκθεση των βλεννογόνων σε μολυσμένο με HCV  θετικό αίμα.
  •  Σε ανθρώπους που έχουν ενδείξεις χρόνιας ηπατικής νόσου.


*Το αίμα και τα παράγωγά του ελέγχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1990 και οι HCV  θετικές μονάδες αίματος απορρίπτονται και δεν μεταγγίζονται σε άλλους ανθρώπους. Ο κίνδυνος μετάδοσης της Ηπατίτιδας C σήμερα  από μετάγγιση αίματος είναι 1 στις 2.000.000 μεταγγιζόμενες μονάδες.  

Μία θετική anti-HCV εξέταση μπορεί να επιβεβαιώνεται με μία εξέταση HCV RIBA, ιδιαίτερα όταν η εξέταση είναι ασθενώς θετική. Ο ποιοτικός προσδιορισμός HCV-RNA χρησιμοποιείται συχνά, για να διαπιστωθεί εάν η λοίμωξη είναι ακόμα παρούσα. Η εξέταση του HCV ιικού φορτίου και ο γονότυπος μπορεί να γίνουν, για να προγραμματισθεί η θεραπεία. Το ιικό φορτίο και ο ποιοτικός προσδιορισμός του HCV RNA  επίσης χρησιμοποιούνται για να παρακολουθηθεί η απόκριση στην θεραπεία.

Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης; 
Εάν η εξέταση των αντισωμάτων είναι θετική, πιθανόν να έχετε μολυνθεί από την Ηπατίτιδα C, ακόμη και εάν ήταν τόσο ήπια, που δεν σας έγινε καν αντιληπτό.

Μία θετική RIBA επιβεβαιώνει ότι είχατε εκτεθεί στον ιό, ενώ μία αρνητική  RIBA δείχνει ότι οι πρώτες εξετάσεις σας ήταν πιθανόν ψευδώς θετικές και δεν έχετε μολυνθεί ποτέ από τον ιό HCV.

Ένα θετικό (ή ανιχνεύσιμο) HCV RNA σημαίνει ότι είστε τώρα μολυσμένος από τον ιό HCV. 
 

[Back to top]

Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω;
Τα αντισώματα της Ηπατίτιδας C συνήθως δεν εμφανίζονται αμέσως αλλά μερικούς μήνες μετά τη λοίμωξη και παραμένουν παρόντα σε μεταγενέστερα στάδια της νόσου.

Αναφορές σε εξετάσεις

Ρωτήστε το Εργαστήριο
Εαν εξακολουθείτε να έχετε απορίες σχετικές με την εξέταση σας ή χρειάζεσθε βοήθεια γιά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων σας, μπορείτε να επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο της Ε.Ε.Κ.Χ-Κ.Β, να συμπληρώσετε την αίτηση για πληροφόρηση σχετική με τις εργαστηριακές εξετάσεις και ένας ειδικός εργαστηριακός επιστήμονας με πολλή χαρά θα σας βοηθήσει! Η επικοινωνία σας θα είναι εμπιστευτική. Πηγαίνετε τώρα εκεί
 

Συχνές Ερωτήσεις

1. Εάν η νόσος είναι πολύ ήπια γιατί πρέπει να κάνω εξέταση;
2. Υπάρχουν άλλες εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της νόσου;
3. Μπορώ να εμβολιαστώ για την Ηπατίτιδα C;
4. Υπάρχει θεραπεία για την Ηπατίτιδα C;
5. Μπορώ να κάνω την εξέταση για τον ιό μόνος μου στο σπίτι;
6. Πώς μπορώ να γνωρίζω αν υπάρχει κίνδυνος να μολυνθώ;


1. Εάν η νόσος είναι πολύ ήπια γιατί πρέπει να κάνω την εξέταση;
Η Ηπατίτιδα  C συχνά οδηγεί σε χρόνια ηπατίτιδα η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε κίρρωση και ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα.  Πρώιμη διάγνωση του ιού μπορεί να θέσει σε επιφυλακή τον θεράποντα γιατρό σας, ώστε να παρακολουθεί πιο συχνά την ηπατική σας λειτουργία, από ότι συνήθως και ενδεχομένως να αποφασίσει θεραπεία, εάν έχετε χρόνια λοίμωξη.   

[Back to top]

2. Υπάρχουν άλλες εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της νόσου;
Ναι. Ηπατικά ένζυμα, όπως  ALT και AST, χρησιμοποιούνται για να προσδιορίσουν την ηπατική βλάβη. Τα άτομα που είναι μολυσμένα από  HCV αλλά έχουν φυσιολογικά ΑST και ALT πιθανόν να έχουν πολύ ήπια ηπατική νόσο και ίσως δεν χρειάζονται θεραπεία. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και άλλες ηπατικές εξετάσεις όπως αλβουμίνη, χρόνος προθρομβίνης και χολερυθρίνη. Αυτές είναι συνήθως φυσιολογικές, εκτός εάν το άτομο έχει αναπτύξει κίρρωση. Πολλές φορές μπορεί να γίνει μία ηπατική βιοψία για να καθοριστεί πόσο σοβαρή είναι η ηπατική βλάβη.

[Back to top]

3. Μπορώ να εμβολιαστώ για την Ηπατίτιδα C;

Όχι. Επί του παρόντος δεν υπάρχει εμβόλιο-vaccine-. Η ανάπτυξη των εμβολίων είναι δύσκολη, διότι ο ιός έχει πολλές διαφορετικές μοριακές μορφές, οι οποίες συνεχώς αλλάζουν.


4. Υπάρχει θεραπεία για την Ηπατίτιδα C;
Ναι. Υπάρχουν προς το παρόν κάποια φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγωγή της λοίμωξης από την Ηπατίτιδα  C. Πιο συχνά χρησιμοποιείται συνδυασμός δύο φαρμάκων (πεγκυλιωμένη ιντερφερόνη και ριμπαβιρίνη). Επίσης δοκιμάζονται και νέα φάρμακα. Ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, τον τύπο του ιού, το ιικό φορτίο και την καταστροφή που έχει προηγηθεί στο ήπαρ, η πιθανότητα θεραπείας από την Ηπατίτιδα C μπορεί να κυμανθεί από πολύ μικρά ποσοστά μέχρι και 80%.

5. Μπορώ να κάνω την εξέταση για τον ιό μόνος μου στο σπίτι?
Στις Η.Π.Α. υπάρχει μία εγκεκριμένη από το  FDA συσκευασία με υλικά για τη συλλογή δείγματος αίματος, το οποίο αποστέλλεται στο κατάλληλο εργαστήριο για εξέταση. Τα αποτελέσματα δίδονται εμπιστευτικά από το τηλέφωνο. Δεν υπάρχει δυνατότητα να γίνει η εξέταση στο σπίτι. 


6.Πώς μπορώ να γνωρίζω αν υπάρχει κίνδυνος να μολύνω άλλο πρόσωπο?
Εάν ένα άτομο έχει ανιχνεύσιμο HCV RNA στο αίμα του, υπάρχει το ενδεχόμενο να μεταδώσει τη νόσο σε άλλους. Η Ηπατίτιδα C μεταδίδεται με την έκθεση σε μολυσμένο αίμα. Τρόποι έκθεσης μπορεί να είναι: Η κοινή χρήση βελονών ή άλλων αντικειμένων από χρήστες ναρκωτικών όπως κοκαΐνη και ηρωίνη. Η χρήση μολυσμένων εργαλείων για τατουάζ και τρυπήματα. Η επαγγελματική έκθεση των υγειονομικών. Η σεξουαλική επαφή. Η μετάδοση από την μητέρα στο παιδί κατά την διάρκεια του τοκετού. Οι εκδορές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια αθλητικών ή άλλων εκδηλώσεων.