Συνοπτικά

Γιατί γίνεται αυτή η εξέταση;
Για να γίνει διαφοροδιάγνωση μεταξύ του καρκίνου του παγκρέατος και του χοληφόρου πόρου, καθώς και άλλων καταστάσεων. Για τον έλεγχο της απόκρισης στη θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος  και για την ανίχνευση της υποτροπής της νόσου.
 
Πότε πρέπει να γίνεται αυτή η εξέταση;
Όταν ο γιατρός σας υποπτεύεται ότι έχετε καρκίνο του παγκρέατος και κατά τη διάρκεια ή την παρακολούθηση της θεραπείας του καρκίνου του παγκρέατος.

Τι δείγμα χρειάζεται;
Δείγμα αίματος από μία φλέβα στο χέρι
 

Το δείγμα

Τι προσδιορίζεται;
Το καρκινικό αντιγόνο 19-9 ( CA 19-9) είναι μία πρωτεΐνη, η οποία απαντά στην επιφάνεια αρκετών κυττάρων. Το CA 19-9 δεν προκαλεί καρκίνο αλλά είναι μία πρωτεΐνη που εκλύεται από τα καρκινικά κύτταρα, γεγονός το οποίο την κάνει χρήσιμο καρκινικό δείκτη για την παρακολούθηση της πορείας της νόσου.

Το CA 19-9 είναι αυξημένο στους περισσότερους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος, αλλά μπορεί επίσης να είναι αυξημένο και σε άλλους τύπους καρκίνου, καθώς και σε άλλες καταστάσεις και νόσους, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου, ο καρκίνος των πνευμόνων,  ο καρκίνος της χοληδόχου κύστεως, η χολολιθίαση, η παγκρεατίτιδα, η κυστική ίνωση και οι ηπατικές νόσοι. Άλλες αιτίες που προκαλούν απόφραξη του χοληδόχου πόρου μπορούν επίσης να προκαλέσουν πολύ υψηλά επίπεδα του CA 19-9, τα οποία μειώνονται, όταν η απόφραξη υποχωρήσει. Στην περίπτωση που οι χοληφόροι πόροι είναι μπλοκαρισμένοι, καλό θα ήταν να περιμένει κανείς μία εβδομάδα ή δύο, αφού αποκατασταθεί η απόφραξη, προκειμένου να ελέγξει τα επίπεδα του CA 19-9. Εάν έχουν ελεγχθεί αρχικά, τότε είναι καλό να επαναληφθεί η εξέταση, αφού η απόφραξη υποχωρήσει ή θεραπευθεί για να φανεί, εάν η αιτία των αυξημένων επιπέδων CA 19-9 ήταν ο όγκος ή η ίδια η απόφραξη. Πολύ μικρά ποσά του CA 19-9 μπορεί επίσης να βρεθούν σε υγιή άτομα.
 
Πώς συλλέγεται το δείγμα;
Το δείγμα αίματος συλλέγεται με αιμοληψία από φλέβα του χεριού.


ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εάν η υποβολή σε ιατρικές εξετάσεις προκαλεί σε εσάς ή σε κάποιον για τον οποίο ενδιαφέρεστε, άγχος, ντροπή ή δυσκολία διαχείρισης, μπορεί να βοηθηθείτε διαβάζοντας ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω άρθρα: Αντιμετωπίζοντας τον πόνο, το άγχος και τη δυσφορία της αιμοληψίας,  Τι σημαίνουν οι εξετάσεις σας, Τρόποι να διευκολυνθούν τα παιδιά στις εργαστηριακές τους εξετάσεις, Τρόποι να διευκολυνθούν οι ηλικιωμένοι στις εργαστηριακές τους εξετάσεις

Η εξέταση

Πώς χρησιμοποιείται;
Πότε ζητείται;
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω;

Πώς χρησιμοποιείται;
Το CA 19-9 δεν είναι ευαίσθητο ή αρκετά ειδικό για να θεωρηθεί χρήσιμο στη διάγνωση του καρκίνου. Η κύρια χρήση του ως καρκινικός δείκτης είναι:

• Για να βοηθήσει στη διαφοροδιάγνωση καρκίνου του παγκρέατος και των χοληφόρων πόρων και άλλων μη καρκινικών καταστάσεων, όπως είναι η παγκρεατίτιδα.
• Για την παρακολούθηση της απόκρισης του ασθενούς στη λαμβανόμενη θεραπεία για καρκίνο του παγκρέατος και 
• Για ανίχνευση υποτροπής του καρκίνου του παγκρέατος

Το CA 19-9 μπορεί μόνο να χρησιμοποιηθεί ως δείκτης εάν ο καρκίνος παράγει αυξημένες ποσότητες από αυτή την πρωτεΐνη.  Συνήθως, στην περίπτωση που το CA 19-9 δεν είναι εξ αρχής αυξημένο, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αργότερα ως δείκτης.

[Back to top]

Πότε Ζητείται;
Το CA 19-9 μπορεί να ζητηθεί μαζί με άλλες εξετάσεις, όπως είναι: το καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο ( CEA), η χολερυθρίνη ή και εξετάσεις ηπατικής λειτουργίας, όταν ένας ασθενής έχει συμπτώματα που μπορούν να υποδεικνύουν παγκρεατικό καρκίνο, όπως πόνο στην κοιλιακή χώρα, ναυτία, απώλεια βάρους και  ίκτερο.
 
Εάν το CA 19-9 είναι εξ αρχής αυξημένο στον καρκίνο του παγκρέατος, τότε μπορεί να ζητηθεί ο προσδιορισμός του αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της θεραπείας του καρκίνου, προκειμένου να ελεγχθεί η απόκριση στη θεραπεία, καθώς και σε τακτικά διαστήματα μετά το τέλος της θεραπείας για την ανίχνευση υποτροπής της νόσου.

[Back to top]

Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Χαμηλά ποσά του CA 19-9 μπορεί να ανιχνευθούν σε ένα σημαντικό ποσοστό υγιών ανθρώπων. Επίσης, πολλές καταστάσεις που επηρεάζουν το ήπαρ ή το πάγκρεας, μπορούν να προκαλέσουν πρόσκαιρες αυξήσεις στα επίπεδα του CA 19-9. 
 
Μέτρια προς υψηλά επίπεδα του CA 19-9 ανιχνεύονται στον καρκίνο του παγκρέατος pancreaticcancer, σε άλλους καρκίνους, καθώς και σε άλλες καταστάσεις και νόσους. Τα υψηλότερα επίπεδα του CA 19-9 παρατηρούνται στον καρκίνο της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος, ο οποίος παρατηρείται σε ιστούς του παγκρέατος, που παράγουν τα παγκρεατικά ένζυμα και στα  αγγεία, που μεταφέρουν αυτά τα ένζυμα στο λεπτό έντερο. Σε αυτούς τους ιστούς απαντά το 95% των καρκίνων του παγκρέατος.
 
Τακτικές μετρήσεις του CA 19-9 μπορεί να είναι χρήσιμες κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος της θεραπείας, λόγω του ότι αύξηση ή ελάττωση των επιπέδων του CA 19-9 μπορεί να δώσει στο γιατρό σημαντικές πληροφορίες σχετικά με το αν όλος ο όγκος επιτυχώς αφαιρέθηκε κατά τη διάρκεια της εγχείρησης. Επιπρόσθετα, η αλλαγή στη συγκέντρωση του CA 19-9 δίνει πληροφορίες σχετικά με την επανεμφάνιση του καρκίνου. 

[Back to top]

Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω;
Δυστυχώς ο καρκίνος του παγκρέατος σε πρώιμο στάδιο δίνει ελάχιστες προειδοποιήσεις. Από τη στιγμή που ο ασθενής έχει συμπτώματα και σημαντικά αυξημένα τα επίπεδα του CA 19-9, ο καρκίνος του παγκρέατος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.

[Back to top]
 

Αναφορές σε εξετάσεις

Ρωτήστε το Εργαστήριο
Εαν εξακολουθείτε να έχετε απορίες σχετικές με την εξέταση σας ή χρειάζεσθε βοήθεια γιά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων σας, μπορείτε να επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο της Ε.Ε.Κ.Χ-Κ.Β, να συμπληρώσετε την αίτηση για πληροφόρηση σχετική με τις εργαστηριακές εξετάσεις και ένας ειδικός εργαστηριακός επιστήμονας με πολλή χαρά θα σας βοηθήσει! Η επικοινωνία σας θα είναι εμπιστευτική. Πηγαίνετε τώρα εκεί. 

Συχνές Ερωτήσεις

1. Γιατί ο γιατρός μου δεν με ελέγχει περιοδικά για CA 19-9;
2. Ποιες άλλες εξετάσεις είναι πιθανό να ζητήσει ο γιατρός μου μαζί με το CA 19-9;
3. Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του παγκρέατος;
 
1. Γιατί ο γιατρός μου δεν με ελέγχει για CA 19-9;
  Το CA 19-9 δεν είναι ευαίσθητο ή αρκετά ειδικό, ώστε να χρησιμοποιείται για έλεγχο ατόμων, που δεν έχουν συμπτώματα. Υπάρχουν πάρα πολλά ψευδώς θετικά και ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα σχετικά με τα επίπεδα του CA 19-9. Επιστήμονες ερευνούν για άλλους δείκτες, που μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό του καρκίνου του παγκρέατος σε ένα πιο πρώιμο στάδιο και οι οποίοι να είναι περισσότερο κατάλληλοι για διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος.  
[Back to top]
 
2. Ποιες άλλες εξετάσεις είναι πιθανό να ζητήσει ο γιατρός μου μαζί με το CA 19-9;
Ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει μία αξονική τομογραφία, ένα υπερηχογράφημα, μία μαγνητική τομογραφία (για να έχει εικόνα των παγκρεατικών και χοληφόρων αγγείων), μία ERCP (ανιούσα ενδοσκοπική χολαγγειοπαγκρεατογραφία, μία διαδικασία κατά την οποία ένας λεπτός σωλήνας, που φέρει φως στο πλάι του, περνάει μέσω του στόματος και του στομάχου στο λεπτό έντερο και μετά μέσα στη χολή και τα χοληφόρα αγγεία) ή και μία βιοψία για αναζήτηση καρκινικών κυττάρων. 
   
[Back to top]

3. Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του παγκρέατος
Οι γιατροί ακόμα δεν γνωρίζουν τι προκαλεί τους περισσότερους τύπους του καρκίνου του παγκρέατος. Στους ταυτοποιημένους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η ηλικία (οι περισσότεροι ασθενείς είναι άνω των 50 ετών), το φύλο (οι άνδρες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο του παγκρέατος απ΄ ό,τι οι γυναίκες), το οικογενειακό ιστορικό, ο διαβήτης, η χρόνια παγκρεατίτιδα, και η μεγάλη έκθεση στο εργασιακό περιβάλλον σε συγκεκριμένα χημικά και χρωστικές.