Συνοπτικά

Γιατί γίνεται η εξέταση ?   
Για να προσδιορίσουμε τη γενική κατάσταση της υγείας και για να διαγνώσουμε και να παρακολουθήσουμε μια ποικιλία διαταραχών όπως η αναιμία.

Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση?
Στα πλαίσια μίας ιατρικής εξέτασης ρουτίνας ή κατόπιν ιατρικής υπόδειξης.

Το δείγμα

Τί δείγμα χρειάζεται?
Αίμα από την φλέβα του χεριού ή από το δάκτυλο (παιδιά και ενήλικες) ή από την φτέρνα (νεογέννητα).
Η γενική αίματος είναι μια αυτοματοποιημένη μέτρηση των κυττάρων του αίματος. Μία τυπική  γενική αίματος περιλαμβάνει τα παρακάτω:
  
   αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων(WBC)  
   αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων(RBC) 
   αιμοσφαιρίνη (Hb)      
   αιματοκρίτη (Hct)  
   μέσο όγκο ερυθρών (MCV) 
   μέση περιεκτικότητα αιμοσφαιρίνης (MCH) 
   μέση συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης (MCHC) 
   αριθμό αιμοπεταλίων (PLT) 
   μέσο όγκο αιμοπεταλίων (MPV)

Τα αποτελέσματα της γενικής αίματος μας δίνουν πληροφορίες όχι μόνο για τον αριθμό των κυτταρικών τύπων αλλά και για το μέγεθος, το σχήμα και μερικά άλλα φυσικά χαρακτηριστικά των κυττάρων.  Επιπλέον ο λευκοκυτταρικός τύπος μπορεί να περιληφθεί στη γενική αίματος και να γίνει είτε στο ίδιο μηχάνημα είτε με μη αυτοποιημένη μέθοδο (στο χέρι).
Σημαντικές ανωμαλίες σε έναν ή περισσότερους από τους κυτταρικούς πληθυσμούς επιβεβαιώνονται οπτικά με παρατήρηση επιχρίσματος περιφερικού αίματος (ΠΛΑΚΑΚΙ όπως το λένε) στο μικροσκόπιο. Στην εξέταση αυτή επίχρισμα αίματος απλώνεται σε λεπτή στιβάδα σε αντικειμενοφόρο πλάκα και αφού στεγνώσει, βάφεται με ειδικές χρωστικές. Ο κλινικός εργαστηριακός επιστήμονας στη συνέχεια εκτιμά τα φυσικά χαρακτηριστικά των ερυθρών και λευκών αιμοσφαιρίων στο μικροσκόπιο. Οποιαδήποτε επιπρόσθετη πληροφορία καταγράφεται και αναφέρεται στον Ιατρό.
Το αίμα αποτελείται από έμμορφα συστατικά (κύτταρα) που αιωρούνται μέσα σε υγρό περιβάλλον που ονομάζεται πλάσμα. Τα κύτταρα αυτά είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια. Παράγονται και ωριμάζουν αρχικά στο μυελό των οστών. Στη συνέχεια υπό φυσιολογικές συνθήκες απελευθερώνονται στο αίμα ανάλογα με τις ανάγκες.

Λευκά αιμοσφαίρια (WBC) 
Η πρωταρχική λειτουργία των λευκών αιμοσφαιρίων είναι η καταπολέμηση των λοιμώξεων μέσω της επίθεσης και της καταστροφής επιβλαβών ξένων ουσιών. Διακρίνονται πέντε κατηγορίες λευκών αιμοσφαιρίων: τα ουδετερόφιλα, τα λεμφοκύτταρα, τα βασεόφιλα, τα ηωσινόφιλα και τα μονοκύτταρα.  Στο αίμα οι πέντε τύποι των λευκών αιμοσφαιρίων είναι παρόντες σε σχετικά σταθερές αναλογίες που μεταβάλλονται περιστασιακά ανάλογα με το τί συμβαίνει στον οργανισμό. Έτσι μια λοίμωξη μπορεί να επάγει την παραγωγή ουδετερόφιλων σε μεγάλη συγκέντρωση ώστε να καταπολεμηθεί ο βακτηριακός εισβολέας. Στις αλλεργίες παράγεται μεγάλος αριθμός ηωσινόφιλων που απελευθερώνουν συγκεκριμένα χημικά (αντι- ισταμίνες) για να ελαχιστοποιήσουν την αλλεργική αντίδραση. Τα λεμφοκύτταρα επάγονται ώστε να παράγουν ανοσοσφαιρίνες (αντισώματα). Σε παθολογικές καταστάσεις, όπως στη λευχαιμία, ανώμαλα και άωρα λευκά αιμοσφαίρια (βλάστες ή βλαστοκύτταρα) πολλαπλασιάζονται ταχύτατα αυξάνοντας τον αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων σε μικρό χρονικό διάστημα.
[Back to top]
 
Ερυθρά αιμοσφαίρια (RBC) 
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια  είναι κύτταρα με ελαφρά κόκκινο χρώμα και έχουν τη μορφή δισκίων που έχουν πιεστεί στο κέντρο, είναι δηλαδή αμφίκοιλα.Είναι γεμάτα από την αιμοσφαιρίνη, την πρωτείνη που μεταφέρει το οξυγόνο σε όλο το σώμα. Η γενική αίματος μας δίνει πληροφορίες για το εάν ο οργανισμός έχει αρκετά ερυθρά αιμοσφαίρια  και εάν ο πληθυσμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι ο φυσιολογικός. Σε φυσιολογικές καταστάσεις τα ερυθρά αιμοσφαίρια  έχουν όλα το ίδιο μέγεθος και σχήμα. Αλλαγές παρατηρούνται σε έλλειψη της βιταμίνης Β₁₂ καιι φυλικού οξέως, έλλειψη σιδήρου και σε πλήθος άλλων καταστάσεων. Όταν σε ένα άτομο τα ερυθρά αιμοσφαίρια έχουν το  φυσιολογικό μέγεθος και σχήμα αλλά είναι λιγώτερα στον αριθμό, τότε λέμε ότι έχει αναιμία και μπορεί να παρουσιάζει συμπτώματα κούρασης και αδυναμίας. Πιο σπάνια συμβαίνει η αντίθετη περίπτωση, να κυκλοφορούν δηλαδή στο αίμα πολύ περισσότερα ερυθρά αιμοσφαίρια (ερυθραιμία ή ερυθροκυττάρωση). Σε ακραίες περιπτώσεις αυτό καταλήγει σε παρεμπόδιση της φυσιολογικής ροής του αίματος δια μέσου των αρτηριών και φλεβών.
[Back to top]
 
Αιμοπετάλια 
Τα αιμοπετάλια αποτελούν ειδικά κυτταρικά τμήματα που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πήξη του αίματος. Ασθενής που δεν έχει αρκετά αιμοπετάλια, έχει αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή αιμορραγία και μελάνιασμα. Στη γενική αίματος μετράμε τον αριθμό και το μέγεθος των αιμοπεταλίων. Σε κάποιες καταστάσεις ορισμένοι παρουσιάζουν γιγάντια αιμοπετάλια ή συσσώρευση αιμοπεταλίων με αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η αξιόπιστη καταμέτρησή τους στο μηχάνημα. Στη περίπτωση αυτή χρησιμεύει η εξέταση με το επίχρισμα περιφερικού αίματος.   
 
Πώς συλλέγεται το δείγμα?
Με σύριγγα από τη φλέβα του χεριού ή με τρύπημα βελόνας από το δάκτυλο ή την φτέρνα.
 
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εάν η υποβολή σε ιατρικές εξετάσεις προκαλεί σε εσάς ή σε κάποιον που βρίσκεται στην φροντίδα σας  άγχος, ντροπή ή δυσφορία ίσως σας φανεί χρήσιμο κάποιο από τα παρακάτω άρθρα: « Χρήσιμες συμβουλές: Πώς να  αντιμετωπίσετε τον πόνο, την δυσφορία και το άγχος των εργαστηριακών εξετάσεων», « Χρήσιμες συμβουλές: Πώς να βοηθήσετε τα παιδιά να αντιμετωπίσουν τις ιατρικές εξετάσεις», « Χρήσιμες συμβουλές: Πώς να βοηθήσετε τους ηλικιωμένους να αντιμετωπίσουν τις ιατρικές εξετάσεις». 

Απαιτείται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία της εξέτασης προκειμένου να διασφαλισθεί η ποιότητα του δείγματος?
Όχι, δεν απαιτείται κάποια προετοιμασία της εξέτασης.

Η εξέταση

Πώς χρησιμοποιείται
Πότε ζητείται
Τί σημαίνει το αποτέλεσμα
Τί άλλο πρέπει να γνωρίζω
 
Πώς χρησιμοποιείται
Η γενική αίματος αποτελεί μια γενική διαγνωστική εξέταση που χρησιμεύει για τον έλεγχο διαταραχών όπως η αναιμία, η λοίμωξη και πολλές άλλες. Πρόκειται για ένα σύνολο εξετάσεων που επιτρέπουν την διερεύνηση εξέταση  διαφορετικών μερών συστατικών του αίματος. Η ΓΑ περιλαμβάνει:
 
· Μέτρηση του πλήθους των λευκών αιμοσφαιρίων και απόδοση της ως ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων ανά μονάδα όγκου αίματος. Σημαντικές είναι και η αύξηση και η ελάττωση των λευκών αιμοσφαιρίων.
·         Λευκοκυτταρικός τύπος: διαχωρίζει τις κατηγορίες των λευκών αιμοσφαιρίων (WBC) που είναι παρόντα. Κάθε τύπος λευκών αιμοσφαιρίων παίζει το δικό του ιδιαίτερο ρόλο στην προστασία του οργανισμού απέναντι στις λοιμώξεις. Με τον λευκοκυτταρικό τύπο γίνεται η διαφορική κατάταξη των λευκών αιμοσφαιρίων σε κάθε κατηγορία. Διακρίνονται πέντε κατηγορίες λευκών αιμοσφαιρίων: τα ουδετερόφιλα (also known as segs, PMNs, grans), ( γνωστά και ως ραβδοπύρηνα, τα πολυμορφοπύρηνα και τα κοκκιοκύτταρα), τα λεμφοκύτταρα, τα μονοπύρηνα, τα ηωσινόφιλα και τα βασεόφιλα.
·         Μέτρηση του πλήθους των ερυθρών αιμοσφαιρίων και απόδοση της ως ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων ανά μονάδα όγκου αίματος. Τόσο η αύξηση όσο και η ελάττωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων υποδεικνύουν πιθανές ανωμαλίες ή διαταραχές.
·         Μέτρηση της ποσότητας της αιμοσφαιρίνης που αποτελεί την κύρια πρωτείνη για τη μεταφορά του οξυγόνου.
·         Αιματοκρίτης μετράει το ποσοστό των ερυθρών αιμοσφαιρίων  ανά μονάδα όγκου αίματος.
·         Μέτρηση του πλήθους των αιμοπεταλίων  ανά μονάδα όγκου αίματος. Ο μέσος όγκος αιμοπεταλίων (MPV) είναι ο υπολογισμός του μέσου μεγέθους των αιμοπεταλίων, όπως υπολογίζεται από το μηχάνημα. Τα νέα αιμοπετάλια είναι μεγαλύτερα σε μέγεθος με αποτέλεσμα να προκύπτει μεγάλο MPV στη περίπτωση παραγωγής αυξημένου αριθμού αιμοπεταλίων. Η τιμή του MPV  δίδει πληροφορίες στον Ιατρό σχετικά με την παραγωγή αιμοπεταλίων στο μυελό των οστών.
·         Ο μέσος όγκος ερυθρών (MCV) είναι η μέτρηση του μέσου μεγέθους των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Υψηλή τιμή MCV σημαίνει ότι τα  ερυθρά αιμοσφάιρια έχουν μεγαλύτερο μέγεθος από το φυσιολογικό (μακροκυτταρικά) πιθανά λόγω έλλειψης της βιταμίνης Β12.  Χαμηλή τιμή MCV σημαίνει ότι τα  RBC έχουν μικρότερο μέγεθος (μικροκυτταρικά) από το φυσιολογικό, πιθανά λόγω σσιδηροπενικής αναιμίας ή θαλασσαιμίας.
·         Η μέση περιεκτικότητα αιμοσφαιρίνης (MCH) είναι ο υπολογισμός της μέσης ποσότητας της αιμοσφαιρίνης που περιέχει ένα ερυθροκύτταρο. Τα μακροκυτταρικά ερυθροκύτταρα είναι μεγάλα και ως εκ τούτου τείνουν έχουν μεγαλύτερο MCH, ενώ τα μικροκυτταρικά ερυθροκύτταρα τείνουν να έχουν μικρότερη τιμή MCH
·         Ως μέση συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης (MCHC) χαρακτηρίζεται ο υπολογισμός της μέσης συγκέντρωσης αιμοσφαιρίνης που περιέχεται σε ένα ερυθροκύτταρο. Χαμηλές τιμές MCHC απαντώνται σε καταστάσεις όπου η αιμοσφαιρίνη αραιώνεται «ανώμαλα» μέσα στο ερυθρό αιμοσφαίριο, όπως στη σιδηροπενική αναιμία και στη θαλασσαιμία. Υψηλές τιμές  MCHC σε ασθενείς με εγκαύματα και κληρονομική σφαιροκυττάρωση, μία σχετικά σπάνια συγγενή διαταραχή.  
·         Η κατανομή του μεγέθους των ερυθρών αιμοσφαιρίων (RDW) είναι ο υπολογισμός της ποικιλίας στο μέγεθος των RBC. Σε ορισμένες κακοήθεις αναιμίες η έκταση της ποικιλίας στο μέγεθος των RBC (ανισοκυττάρωση) σε συνδυασμό με την ποικιλία σττο σχήμα- ποικιλοκυττάρωση συντελεί στην αύξηση του RDW
[Back to top]
 
Πότε ζητείται
Η γενική αίματος αποτελεί εξέταση ρουτίνας. Πολλοί ασθενείς χρησιμοποιούν τις οριακές μετρήσεις της ΓΑ για να εκτιμήσουν τη γενική κατάσταση της υγείας τους. Εάν είναι υγιείς και έχουν μετρήσεις μέσα στα φυσιολογικά όρια, τότε δεν χρειάζεται νέα ΓΑ παρά μόνο εάν κάτι αλλάξει στην υγεία τους ή το ζητήσει ο Ιατρός τους.
 
Εάν ένας ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα κούρασης, αδυναμίας ή έχει λοίμωξη, φλεγμονή, αιμορραγία ή μελανιάσματα, τότε η γενική αίματος μπορεί να βοηθήσει τον Ιατρό του στη διάγνωση. Σημαντικά αυξημένα WBC επιβεβαιώνουν τη παρουσία λοίμωξης και καθοδηγούν την περαιτέρω διερεύνηση για την ταυτοποίηση της υποκείμενης αιτίας. Όταν τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι μειωμένα (αναιμία) απαιτείται και η μελέτη του μεγέθους και του σχήματος τους για να μπορεί κανείς να προσδιορίσει την αιτία: οφείλεται σε μείωση της παραγωγής, σε αύξηση της καταστροφής[MB3]  ή σε αύξηση της απώλειας των RBC. Ο αριθμός των αιμοπεταλίων που είναι χαμηλός ή υπερβολικά μεγάλος πιθανά εξηγεί μια μεγάλη αιμορραγία ή θρόμβωση ή να συνδέεται και με ασθένεια στο μυελό των οστών (λευχαιμία).
Πολλές καταστάσεις έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση ή την ελάττωση σε κάποιον από τους κυτταρικούς πληθυσμούς του αίματος. Ορισμένες απαιτούν θεραπεία, ενώ άλλες αποκαθίστανται από μόνες τους. Ορισμένες ασθένειες όπως ο καρκίνος (και η αντιμετώπισή του με χημειοθεραπεία), μεταβάλλουν την παραγωγή κυττάρων από το μυελό των οστών και είτε αυξάνουν την παραγωγή της μιας κατηγορίας σε βάρος των υπολοίπων είτε ελαττώνουν τη συνολική παραγωγή. Κάποια φαρμακευτικά σκευάσματα μειώνουν των αριθμό των WBC, ενώ ακόμη και έλλειψη σε βιταμίνες ή ιχνοστοιχεία μπορεί να προκαλέσει αναιμία. Η εξέταση της ΓΑ απαιτείται να γίνεται σε τακτική βάση για να παρακολουθούνται αυτές οι καταστάσεις και οι θεραπείες. 
 [Back to top]
 
Τί σημαίνει το αποτέλεσμα
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δεν είναι διαθέσιμο ένα κοινά αποδεκτό εύρος τιμών αναφοράς (φυσιολογικές τιμές, φτ). Επειδή οι τιμές αναφοράς εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες που περιλαμβάνουν την ηλικία του ασθενούς, το φύλο, την πληθυσμιακή ομάδα και την μέθοδο προσδιορισμού, τα αριθμητικά αποτελέσματα έχουν διαφορετική σημασία σε κάθε Εργαστήριο. Σε κάθε περίπτωση στην απάντησή δίπλα στο αποτέλεσμα πρέπει να αναγράφεται το εύρος των τιμών αναφοράς (φυσιολογικές τιμές, φτ) που έχει το Εργαστήριο για την συγκεκριμμένη εξέταση. Οι διαδικτυακές εξετάσεις συνιστού θερμά να συζητήσετε τα αποτελεσματα της εξέτασης σας με τον γιατρό σας. Περισσότερες πληροφορίες για τις τιμές αναφοράς  μπορείτε να βρείτε στο άρθρο « Οι τιμές αναφοράς και η σημασία τους».
Στον επόμενο πίνακα παρουσιάζονται συνοπτικά οι επιμέρους εξετάσεις μίας Γενική Εξέταση Αίματος και τί σημαίνουν οι υψηλές ή χαμηλές μετρήσεις.
Για να κατεβάσετε τον πίνακα σε μια διευρημένη και εκτυπώσιμη μορφή, παρακαλώ πατήστε εδώ.

Αναφορές σε εξετάσεις

Ρωτήστε το Εργαστήριο
Εαν εξακολουθείτε να έχετε απορίες σχετικές με την εξέταση σας ή χρειάζεσθε βοήθεια γιά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων σας, μπορείτε να επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο της Ε.Ε.Κ.Χ-Κ.Β, να συμπληρώσετε την αίτηση για πληροφόρηση σχετική με τις εργαστηριακές εξετάσεις και ένας ειδικός εργαστηριακός επιστήμονας με πολλή χαρά θα σας βοηθήσει! Η επικοινωνία σας θα είναι εμπιστευτική. Πηγαίνετε τώρα εκεί. 
 

Συχνές Ερωτήσεις

1. Μπορεί ο ασθενής να μεταβάλλει τη Γενική Εξέταση Αίματος ?