Γιατί γίνεται η εξέταση;
Για την διάγνωση ή την παρακολούθηση θεραπείας ηπατικής διαταραχής ή νόσου των οστών.
Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση;
Στα πλαίσια εξέτασης ρουτίνας του ηπατικού προφίλ ή όταν κάποιος έχει συμπτώματα ηπατικής διαταραχής ή νόσου των οστών.
Απαιτούμενο δείγμα;
Δείγμα αίματος, που λαμβάνεται από μία φλέβα στο μπράτσο σας.
Σημείωση: Η νηστεία πριν την δειγματοληψία προτιμάται αλλά δεν είναι απαραίτητη για αυτή την εξέταση.
Τι προσδιορίζεται;
Η αλκαλική φωσφατάση είναι ένα ένζυμο, μία πρωτεΐνη, που βοηθά την λειτουργία των κυττάρων. Βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα κύτταρα που παράγουν οστά και στο ήπαρ.Στο ήπαρ βρίσκεται στα κύτταρα που σχηματίζουν τα χοληφόρα, μικρούς σωλήνες που παροχετεύουν χολή από το ήπαρ στο έντερο, όπου χρειάζεται για την πέψη του λίπους της τροφής. Μικρότερες ποσότητες ALP βρίσκονται στον πλακούντα (ύστερο) εγκύων γυναικών και στο έντερο. Κάθε ένα από αυτά τα μέρη του σώματος παράγει διαφορετικές μορφές ALP. Αυτές οι διαφορετικές μορφές καλούνται ισοένζυμα.
Πώς συλλέγεται το δείγμα;
Το δείγμα λαμβάνεται με μία σύριγγα από μία φλέβα στο μπράτσο σας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εάν η υποβολή σε ιατρικές εξετάσεις προκαλεί σε εσάς ή σε κάποιον που βρίσκεται στην φροντίδα σας άγχος, ντροπή ή δυσφορία, ίσως πρέπει να διαβάσετε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω άρθρα:
Πώς να αντιμετωπίσετε τον πόνο, την δυσφορία και το άγχος των εργαστηριακών εξετάσεων, Κατανοώντας τις εξετάσεις σας, Πώς να βοηθήσετε τα παιδιά να αντιμετωπίσουν τις ιατρικές εξετάσεις τους και Πώς να βοηθήσετε τους ηλικιωμένους να αντιμετωπίσουν τις ιατρικές εξετάσεις τους.
Χρειάζεται κάποια προετοιμασία , ώστε να είναι το δείγμα κατάλληλο ;
Η νηστεία προτιμάται αλλά δεν απαιτείται για αυτή την εξέταση. Σε μερικούς ανθρώπους η λήψη ενός γεύματος μπορεί να αυξήσει ελαφρά τα επίπεδα της ALP για λίγες ώρες. Γενικά είναι καλύτερο η δειγματοληψία να γίνεται μετά από ολονύκτια νηστεία.
Πώς χρησιμοποιείται;
Πότε παραγγέλλεται;
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να ξέρω;
Πώς χρησιμοποιείται;
Όταν κάποιος έχει συμπτώματα ηπατικής νόσου liver disease, πολύ υψηλά επίπεδα ALP θα δώσουν στον ιατρό να καταλάβει ότι τα χοληφόρα έχουν φράξει για κάποιο λόγο. Συχνά η ALP είναι υψηλή σε ασθενείς με καρκίνο, που έχει κάνει μετάσταση στο ήπαρ ή τα οστά. Οι ιατροί μπορεί να κάνουν και άλλες εξετάσεις για να βεβαιωθούν ότι αυτό έχει συμβεί.
Αν ένας ασθενής με καρκίνο στο ήπαρ ή τα οστά απαντά καλά στην θεραπεία του, τα επίπεδα της ALP θα μειωθούν. Αν ένας ασθενής έχει υψηλά επίπεδα ALP και ο ιατρός δεν είναι σίγουρος για την αιτία, μπορεί να παραγγείλει εξετάσεις ισοενζύμων ALP για να την εντοπίσει.
Πότε παραγγέλλεται;
Η ALP παραγγέλλεται συνήθως μαζί με μία ομάδα άλλων εξετάσεων, που όλες μαζί καλούνται ηπατικό προφίλ. Επίσης παραγγέλλεται με διάφορες άλλες εξετάσεις αν ο ασθενής φαίνεται να έχει συμπτώματα ηπατικής ή οστικής διαταραχής.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα της εξέτασης;
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δεν είναι διαθέσιμο ένα τυπικό εύρος αναφοράς για αυτή την εξέταση. Επειδή οι τιμές αναφοράς εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, που περιλαμβάνουν την ηλικία του ασθενούς, το φύλο, την πληθυσμιακή ομάδα και την μέθοδο προσδιορισμού, τα αριθμητικά αποτελέσματα έχουν διαφορετική σημασία από εργαστήριο σε εργαστήριο. Το απαντητικό σας πρέπει να περιλαμβάνει το εύρος αναφοράς για την εξέταση, που χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο εργαστήριο. Το Lab Tests Online συνιστά θερμά να συζητήσετε τα αποτελέσματα της εξέτασης σας με τον γιατρό σας. Για περισσότερες πληροφορίες για το εύρος αναφοράς παρακαλούμε να διαβάσετε το άρθρο Εύρος Αναφοράς και Τι Σημαίνει.
Υψηλές τιμές ALP συνήθως σημαίνουν ότι κάποιο οστό ή το ήπαρ έχουν υποστεί βλάβη. Αν άλλες ηπατικές εξετάσεις, όπως χολερυθρίνη, αμινοτρανσφεράση του ασπαρτικού οξέος (AST), αμινοτρανσφεράση της αλανίνης (ALT) έχουν επίσης υψηλά αποτελέσματα, συνήθως η ALP προέρχεται από το ήπαρ. Αν οι τιμές των εξετάσεων για ασβέστιο και φωσφόρο είναι υψηλές, συνήθως η ALP προέρχεται από τα οστά.
Σε κάποιες μορφές ηπατικής νόσου, όπως η ηπατίτιδα, η ALP συνήθως εμφανίζεται λιγότερο αυξημένη απ’ ότι οι AST και ALT. Όταν τα χοληφόρα έχουν φράξει (συνήθως από πέτρες στη χολή, ουλές από παλαιότερες πέτρες στη χολή ή χειρουργεία ή λόγω καρκίνου), η ALP και η χολερυθρίνη θα εμφανίζονται αυξημένες πολύ περισσότερο απ’ ότι οι AST και ALT. Σε λίγες ηπατικές νόσους η ALP ίσως είναι η μοναδική εξέταση που θα έχει υψηλά αποτελέσματα.
Σε κάποιες νόσους των οστών, όπως μία διαταραχή γνωστή σαν ασθένεια Paget (όπου τα οστά μεγαλώνουν δυσανάλογα και παραμορφώνονται) ή σε κάποιους καρκίνους που εξαπλώνονται στα οστά, νόσους η ALP ίσως είναι η μοναδική εξέταση που θα έχει υψηλά αποτελέσματα.
Κάποιες φορές οι ιατροί δεν γνωρίζουν γιατί η ALP είναι υψηλή και χρειάζεται να παραγγείλουν άλλες εξετάσεις, για να διαπιστώσουν τα ακριβή αίτια. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο ιατρός σας μπορεί να παραγγείλει ένα άλλο ένζυμο, γ- GT GGT, που παράγεται στο ήπαρ στα ίδια σημεία με την ALP, αλλά δεν παράγεται στα οστά.
Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να ξέρω;
Η κύηση μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της ALP.
Τα παιδιά έχουν υψηλότερες τιμές ALP επειδή τα οστά τους μεγαλώνουν ακόμη, γεγονός που εμφανίζεται σε διαφορετικές ηλικίες σε αγόρια και κορίτσια.
Κάποια φάρμακα μπορεί να αυξήσουν τις τιμές της ALP, ειδικά κάποια φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την θεραπεία ψυχιατρικών προβλημάτων, αλλά αυτό είναι σπάνιο.
[Back to top]
Ρωτήστε το Εργαστήριο
Εαν εξακολουθείτε να έχετε απορίες σχετικές με την εξέταση σας ή χρειάζεσθε βοήθεια γιά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων σας, μπορείτε να επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο της Ε.Ε.Κ.Χ-Κ.Β, να συμπληρώσετε την αίτηση για πληροφόρηση σχετική με τις εργαστηριακές εξετάσεις και ένας ειδικός εργαστηριακός επιστήμονας με πολλή χαρά θα σας βοηθήσει! Η επικοινωνία σας θα είναι εμπιστευτική. Πηγαίνετε τώρα εκεί.
1. Ποιες άλλες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση ηπατικών διαταραχών;
2. Ποιος κινδυνεύει από ηπατική διαταραχή;
3. Ποια σημάδια θα με κάνουν να υποπτευθώ ηπατική διαταραχή;
1. Ποιες άλλες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση ηπατικών διαταραχών;
Άλλες συχνές εξετάσεις για το ήπαρ περιλαμβάνουν και άλλα ένζυμα, που απαντώνται στα ηπατικά κύτταρα, όπως αμινοτρανσφεράση της αλανίνης (ALT), αμινοτρανσφεράση του ασπαρτικού οξέος (AST) και χολερυθρίνη, μία κίτρινη χρωστική ουσία, που υπό κανονικές συνθήκες αποβάλλεται από το σώμα μέσω του ήπατος.
2. Ποιος κινδυνεύει από ηπατική διαταραχή;
Βλάβες στο ήπαρ μπορεί να προκληθούν από πολλές αιτίες, εντούτοις κατά κύριο λόγο οι ηπατικές νόσοι προκαλούνται από μολύνσεις από ιούς, που προσβάλλουν το ήπαρ και από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Σε σπάνιες περιστάσεις κάποια φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ηπατική βλάβη. Ο ιατρός σας θα σας συστήσει εργαστηριακό έλεγχο της κατάστασης του ήπατος αν παίρνετε κάποιο από αυτά. Κάποιες κληρονομικές νόσοι επίσης μπορεί να ευθύνονται για ηπατική βλάβη.
3. Ποια σημάδια θα με κάνουν να υποπτευθώ ηπατική διαταραχή;
Στις περισσότερες περιπτώσεις η ηπατική νόσος είναι «σιωπηλή». Όταν όμως το ήπαρ καταστρέφεται με ταχείς ρυθμούς (οξεία ηπατίτιδα) το δέρμα και το ασπράδι των ματιών κιτρινίζουν, τα ούρα γίνονται καφετιά και αποχρωματίζονται τα κόπρανα. Στα τελικά στάδια το ήπαρ μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο της κοιλίας, αιματέμεση, σύγχυση και εκχυμώσεις στο δέρμα.