Εξετάσεις

Είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση της κίρρωσης καθώς η σοβαρή ηπατική βλάβη που προκαλεί συνοδεύεται πολλές φορές από λίγα έως καθόλου συμπτώματα. Εάν η αιτία της ηπατικής βλάβης μπορεί να εξαλειφθεί ή να ελεγχθεί, δεν θα υπάρχουν περαιτέρω ουλές και οι ήδη υπάρχουσες μπορούν ακόμα και να εξαφανιστούν. Οι αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να ανιχνεύσουν την ηπατική βλάβη, αλλά δεν υπάρχει συγκεκριμένη εξέταση που οδηγεί με σαφήνεια στη διάγνωση της κίρρωσης. Η βιοψία ήπατος θεωρείται «το χρυσό πρότυπο» για τη διάγνωση της κίρρωσης, αλλά η διαδικασία είναι επεμβατική και δεν ανιχνεύει κάθε περίπτωση.
Οι συνήθεις εργαστηριακές εξετάσεις μπορούν να ανιχνεύσουν την ηπατική βλάβη ή/και τις ουλές και να αξιολογήσουν τη σοβαρότητά τους, ιδίως αν ο ασθενής διαθέτει κάποιον προδιαθεσικό παράγοντα για την ανάπτυξη της κίρρωσης. Μετά τη διάγνωση μπορούν να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις για τη διάγνωση της υποκείμενης αιτίας και για την παρακολούθηση της υγείας του ασθενούς. Η παρακολούθηση περιλαμβάνει τον έλεγχο της πιθανής ανάπτυξης ηπατοκυτταρικού καρκινώματος.

Τυχαίες εξετάσεις που μπορούν να διαγνώσουν τη κίρρωση
Η ηπατική βλάβη μπορεί να εντοπιστεί γρήγορα σε άτομα χωρίς συμπτώματα κατά τη διάρκεια προσυμπτωματικού ελέγχου (check up) όπου έχει προσδιοριστεί το λεγόμενο Συγκεντρωτικό Μεταβολικό Προφίλ (CMP).
Όταν κάποιος έχει συμπτώματα που μοιάζουν με ηπατική βλάβη πρέπει ζητηθούν πλήρεις εξετάσεις του ήπατος. Αυτές είναι:
• H αμινοτρανσφεράση της αλανίνης – ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στο ήπαρ˙ μπορεί να είναι μετρίως αυξημένη σε ηπατική βλάβη, συμπεριλαμβανομένης της κίρρωσης.
• H ασπαρτική αμινοτρανσφεράση – ένζυμο που βρίσκεται στο ήπαρ και σε άλλα σημεία˙ μπορεί να είναι μετρίως αυξημένη σε ηπατική βλάβη, συμπεριλαμβανομένης της κίρρωσης.
• Η αλκαλική φωσφατάση – ένζυμο σχετιζόμενο με χοληφόρα αγγεία˙ συχνά φυσιολογική.
• Η γαμμα-γλουταμυλ-τρανσφεράση – ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στο ήπαρ˙ συχνά φυσιολογική.
• Η ολική χολερυθρίνη – οργανική ουσία που αυξάνεται σε πολλές ηπατοπάθειες αλλά μπορεί να είναι φυσιολογική στην κίρρωση μέχρι να προχωρήσει αρκετά.
• Η λευκωματίνη – πρωτεΐνη που παράγεται στο ήπαρ, μπορεί να είναι μειωμένη.
Εάν κάποια από αυτές τις εξετάσεις είναι παθολογική τότε θα πρέπει να γίνει περαιτέρω έλεγχος. Τυπικά η εικόνα των αποτελεσμάτων είναι πιο σημαντική από το αποτέλεσμα μίας ή μερικών εξετάσεων. Ο γιατρός ίσως επαναλάβει τις εξετάσεις για κάποιες μέρες ή εβδομάδες ώστε να καθορίσει εάν υπάρχει η ίδια εικόνα, καθώς και για να βοηθήσει στη συλλογή ενδείξεων της υποκείμενης αιτίας.

Άλλες συνηθισμένες εξετάσεις είναι:
• Γενική αίματος (CBC) – μπορεί να ζητηθεί για την αξιολόγηση των ερυθρών και λευκών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων˙ μπορεί να υπάρχει αναιμία εάν έχει προηγηθεί αιμορραγία. Στην κίρρωση τα αιμοπετάλια είναι συχνά μειωμένα.
Χρόνος προθρομβίνης (PT/INR)– οι περισσότεροι παράγοντες πήξης παράγονται στο ήπαρ˙ αυτή η εξέταση αξιολογεί τη λειτουργία της πήξης και τα αποτελέσματα δείχνουν παρατεταμένους χρόνους σε περίπτωση κίρρωσης.
Πολλές από τις παραπάνω εξετάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη παρακολούθηση της εξέλιξης της κίρρωσης. Καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται, τα αποτελέσματα γίνονται όλο και περισσότερο παθολογικά.

Εξετάσεις για την παρακολούθηση της νόσου:
• Εξέταση Ηπατίτιδας B και C: μπορεί να ζητηθεί για τη διάγνωση της υποκείμενης αιτίας της χρόνιας ηπατοπάθειας.
• Ανάλυση περιτοναϊκού υγρού: εάν υπάρχει ασκίτης.
• Η βιοψία ήπατος περιλαμβάνει δείγμα ηπατικού ιστού που λαμβάνεται για την αξιολόγηση της δομής και των κυττάρων του ήπατος. Μπορεί να υποδείξει καθαρά την παρουσία κίρρωσης, αλλά καθώς το δείγμα είναι πολύ μικρό, ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν μπορεί να αποκλείσει τελείως την κίρρωση.
Ανάλογα με την υποκείμενη αιτία μπορούν να πραγματοποιηθούν μία ή παραπάνω εξειδικευμένες εξετάσεις:
• Εξετάσεις σιδήρου – για τη διάγνωση της αιμοχρωμάτωσης.
• Χαλκός και σερουλοπλασμίνη – για τη διάγνωση της νόσου Wilson.
• Αντιμιτοχονδριακά αντισώματα – για τη διάγνωση τηςπρωτοπαθούς χολικής κίρρωσης
• α1-αντιθρυψίνη – για τη διάγνωση της έλλειψής της
• Γενετικές εξετάσεις για κληρονομικές ηπατικές νόσους (αιμοχρωμάτωση, νόσος του Wilson)
• Υαλουρονικό οξύ – σχετίζεται με την ίνωση˙ εάν είναι χαμηλό, τότε είναι σπάνια η εκτεταμένη ίνωση.

Άλλες εξετάσεις ζητούνται για τη παρακολούθηση της εξέλιξης των επιπλοκών:
• α-εμβρυϊκή πρωτεΐνη – είναι συχνά λίγο αυξημένη στην κίρρωση˙ μπορεί να είναι όμως πολύ αυξημένη στον καρκίνο του ήπατος.
• DCP (Des-gamma-carboxy prothrombin) – μπορεί να είναι αυξημένη στον καρκίνο του ήπατος.
• Αμμωνία – ζητείται μόνο περιστασιακά.

Για τη διάγνωση και τη παρακολούθησης της κίρρωσης χρησιμοποιούνται επιπλέον αρκετοί υπολογιστικοί δείκτες που βασίζονται στα αποτελέσματα συγκεκριμένων εξετάσεων προκειμένου να γίνει η διάγνωση της κίρρωσης.
Τέτοιοι είναι:
• Ο αλγόριθμος CTP o οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση του προσδόκιμου ζωής των ατόμων με προχωρημένη κίρρωση.
• MELD (αλγόριθμος τελικού σταδίου ηπατοπάθειας) – χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των ασθενών που έχουν υψηλό κίνδυνο θνητότητας, ώστε να εξεταστεί το ενδεχόμενο μεταμόσχευσης ήπατος.
• Διάφοροι εμπορικά ανεπτυγμένοι αλγόριθμοι είναι διαθέσιμοι για την αναγνώριση της παρουσίας και της σοβαρότητας των ουλών του ήπατος.

Μη εργαστηριακές εξετάσεις
Άλλες διαδικασίες και απεικονιστικές εξετάσεις που μπορεί να χρησιμοποιηθούν είναι:
• Υπέρηχος – μερικές φορές συνδράμει επικουρικά στη διάγνωση της μη αλκοολικής ηπατοπάθειας.
• Μόλις γίνει η διάγνωση της κίρρωσης, πραγματοποιούνται περιοδικοί υπέρηχοι για την παρακολούθηση της εξέλιξης του ηπατοκυττατικού καρκινώματος (καρκίνος του ήπατος).
• Μαγνητική ή παροδική ελαστογραφία – για την αξιολόγηση του βαθμού ηπατικής ίνωσης - μετρά την ακαμψία του ήπατος

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα Radiologyinfo.org που αφορά εξετάσεις της κοιλιακής χώρας.

next [el-GR]previous [el-GR]
Τροποποιήθηκε τελευταία φορά 17.02.2014